strona główna
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
system ratownictwa medycznego
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
prawo w ratownictwie
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
elementy anatomii
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
stany zagrożenia życia
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
farmakologia w ratownictwie
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
medyczne czynności ratunkowe
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
wytyczne postępowania
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
sprzęt ratowniczy
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
artykuły
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
pierwsza pomoc przedmedyczna
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Na stronie
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 
Gorączka krwotoczna
wywołana przez wirus Ebola
 
 
 
< powrót do działu
 

 

 

 

 

 

 

Artykuły o tematyce ratownictwa medycznego oraz ochrony zdrowia
...............................................................................................................................................................................................................................

GORĄCZKA KRWOTOCZNA WYWOŁANA PRZEZ WIRUS EBOLA

Wirus Ebola (ang. Ebola virus (EBOV)), wcześniej nazywany oficjalnie Zaire ebolavirus – (grupa wirusów) należących do gatunku Zaire ebolavirus, z rodzaju Ebolavirus i rodziny Filoviridae (wirusy należące do tej rodziny nazywane są filowirusami). Rodzina Filoviridae należy do rzędu Mononegavirales. Gatunek Zaire ebolavirus jest gatunkiem typowym rodziny Ebolavirus. Jest najbardziej niebezpiecznym (pod względem liczby zakażeń i śmiertelności) z pięciu gatunków wchodzących w skład tego rodzaju wirusów, z których cztery wywołują gorączkę krwotoczną Ebola – ciężką chorobę zakaźną (z grupy gorączek krwotocznych) u ludzi i innych naczelnych. Nazwa wirusa pochodzi od nazwy rzeki Ebola w północnej części Demokratycznej Republiki Konga, gdzie odnotowano pierwsze przypadki choroby wywołanej tym wirusem.

Początkowe objawy EVD są niespecyficzne - gorączka powyżej 38,5 stopni, znaczne osłabienie, bóle mięśni i stawów. Początkowo przypominają inne, znacznie częściej występujące choroby związane z pobytem w tropikach – malarię, dur brzuszny, inwazyjną chorobę meningokokową, zapalenie płuc. W ciągu ok. 5 dni od pierwszych objawów może pojawić się nasilona wodnista biegunka, z wymiotami i bólami brzucha. Od 5. do 7. dnia choroby może pojawić się wysypka na twarzy, szyi, tułowiu i ramionach. Może dojść do krwawienia, masywnych krwotoków, niewydolności wielonarządowej i zgonu.

Okres inkubacji choroby wynosi od 2 do 21 dni (najczęściej 8-10 dni). Do zakażenia może dojść w wyniku bezpośredniego kontaktu z krwią lub innymi płynami ustrojowymi żywych lub martwych osób zarażonych lub przedmiotami skażonymi tym materiałem biologicznym, a także przy bezpośrednim kontakcie ze zwłokami chorych na EVD.

Mimo że wirus ten nie przenosi się drogą powietrzną, przy bliskim kontakcie z chorym (twarzą w twarz) nie można wykluczyć zakażenia drogą kropelkową. Do zakażenia może dojść także poprzez kontakt seksualny z ozdrowieńcami w okresie do 7 tygodni po wyleczeniu, gdyż przez taki okres wirus Ebola może być obecny w nasieniu.

Podczas kontaktu z osobami podejrzanymi o zakażenie, u których wystąpiły objawy, wymagane jest stosowanie środków ochrony osobistej, które zabezpieczają personel medyczny przed bezpośrednim kontaktem z płynami ustrojowymi, wydzielinami i wydalinami chorego, a w tym także stosowanie środków ochrony dróg oddechowych i oczu.

NIZP-PZH zaleca również ograniczenie kontaktu z chorymi do niezbędnego minimum. Zalecenia w zakresie środków ochrony osobistej do stosowania w kontakcie z podejrzanymi lub chorymi na EVD lub zwłokami.

Rekomenduje się stosowanie przynajmniej następujących środków ochronnych:
- przy kontakcie z osobą bezobjawową, podejrzaną o zakażenie – rękawiczki jednorazowego użytku, maseczka na twarz z filtrem klasy 3 lub klasy 2, tzw. FFP3, FFP2 (jeśli jest dostępna) lub maseczka chirurgiczna,
- przy kontakcie z osobą z objawami choroby – nienasiąkliwy kombinezon ochrony biologicznej jednorazowego użytku z długimi rękawami, mankietami i kapturem osłaniającym włosy (lub kombinezon wielorazowego użytku z pełną osłoną na twarz jeśli zapewniona jest możliwość jego skutecznej dekontaminacji przed kolejnym użyciem), okulary/ gogle ochronne chroniące spojówkę oka przed skażeniem lub tzw. przyłbica na twarz, maska z filtrem klasy 3 lub, jeśli jest dostępna, maska wielorazowego użytku z wymiennymi filtropochłaniaczami (rodzaj filtra P3), grube rękawice tzw. gospodarcze, zabiegowe lub rękawiczki jednorazowe (wówczas po 2 na każdą dłoń), naciągnięte na mankiety kombinezonu, wysoka osłona na buty jednorazowego użytku (lub buty gumowe wielorazowego użytku jeśli zapewniona jest możliwość skutecznej ich dekontaminacji przed następnym użyciem).

Używane środki ochrony powinny być sprawne technicznie, nieuszkodzone, posiadać aktualne terminy przydatności do użycia, posiadać atest lub certyfikat zgodności. Należy pamiętać, iż istotne znaczenie w zapobieganiu rozprzestrzeniania się zakażenia mają takie elementy jak m.in. właściwa higiena rąk - noszenie rękawiczek nie zwalnia od właściwej higieny rąk i ścisłe przestrzeganie procedur dotyczących stosowania środków ochrony osobistej, a także dekontaminacji osób opuszczających pomieszczenie, w którym izolowany jest chory, zanim zdejmą odzież ochronną.

Szersza informacja nt. środków ochrony dostępna jest pod adresem www.gis.gov.pl 
w zakładce Epidemia gorączki krwotocznej w Afryce lub http://www.who.int/csr/resources/who-ipc-guidance-ebolafinal-09082014.pdf?ua=1 

Rekomenduje się, aby w kontakcie ze zwłokami pacjentów zmarłych z powodu zakażenia lub podejrzenia zakażenia EBOV stosować te same środki ochrony, jak przy kontakcie z osobami chorymi lub podejrzanymi o zakażenie EBOV. Należy przestrzegać szpitalnych procedur postępowania ze zwłokami oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi (Dz. U. Nr 153, poz. 1783, z późn. zm.). Zwłoki powinny być pochowane w ciągu 24 godzin od chwili zgonu na najbliższym cmentarzu.

EBOV jest wrażliwy na działanie środków dezynfekcyjnych zarejestrowanych dla obszaru medycznego na podstawie badań potwierdzających ich właściwości wirusobójcze. Informacja o właściwościach wirusobójczych środka dezynfekcyjnego umieszczana jest zazwyczaj na etykietach. Środki dezynfekcyjne muszą być stosowane ściśle z zaleceniami producenta. Stosowane środki dezynfekcyjne powinny obejmować spektrum działania bójczego BFV (Norma 14776) - do dezynfekcji średniego stopnia. Dodatkowo można też stosować naświetlanie powierzchni światłem UV.

Klasyfikacja przypadków EVD. Aktualna definicja przypadku EVD dostępna jest na stronie NIZP-PZH lub GIS. Definicja ta może podlegać aktualizacji. Każda osoba, która spełnia kryteria przypadku podejrzanego lub potwierdzonego o zakażenie EBOV i EVD powinna zostać objęta dochodzeniem epidemiologicznym.

Ze względu na ciężki przebieg zachorowań EVD konieczne jest jak najszybsze poddanie izolacji osób chorych, podejrzanych o zakażenie wirusem EBOV (osoba objawowa),
a w przypadku osób zdrowych, u których doszło do narażenia na zakażenie EBOV (osoba bezobjawowa narażana na zakażenie EBOV), wskazane jest poddanie ich indywidualnej kwarantannie. Procedury przesyłania pacjentów do odbycia kwarantanny oraz miejsca odbywania kwarantanny wyznaczone są w województwie podkarpackim - Wojewódzki Plan Działania na wypadek wystąpienia epidemii (tekst zaktualizowany i ujednolicony w myśl art. 44 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi )– sierpień/wrzesień 2014 r.

Osoba zdrowa, u której nie doszło do narażenia na zakażenie EBOV (osoba bezobjawowa bez narażenia na zakażenie EBOV), a która powróciła z kraju w którym odnotowano przypadki EVD nie wymaga kwarantanny i po pouczeniu o konieczności bacznej obserwacji stanu zdrowia i niezwłocznym poinformowaniu o wystąpieniu niepokojących objawów dyspozytora ratownictwa medycznego (tel. 112) celem uzyskania ewentualnej pomocy medycznej, nie wymaga stosowania ograniczeń swobody przemieszczania się.

W przypadku osoby z objawami, podejrzanej o EVD, która stawiła się w szpitalu/placówce ochrony zdrowia osobiście należy ją niezwłocznie poddać izolacji. Gdy taka osoba zgłosi się telefonicznie do szpitala/placówki medycznej należy przekierować ją bezpośrednio do dyspozytora ratownictwa medycznego i zalecić bezwzględne pozostanie w domu do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego.

W przypadku osób, u których lekarz podejrzewa zakażenie wirusem EBOV konieczne jest przeprowadzenie diagnostycznego badania laboratoryjnego celem uzyskania potwierdzenia zakażenia. Przypadek można uznać za potwierdzony, gdy u chorego stwierdzi się obecność kwasu nukleinowego EBOV. Gdy wynik badania przypadku prawdopodobnego jest negatywny badanie należy powtórzyć po 3 dniach od pierwszego badania.

Negatywny wynik drugiego badania może stanowić podstawę dla lekarza chorób zakaźnych do decyzji czy pacjent nadal powinien pozostać w izolacji (do końca 21 dniowego okresu obserwacji) czy można go umieścić w indywidualnej kwarantannie szpitalnej.

Ponadto lekarz niezależnie od rozpoznania innych chorób (np. malarii, dengi, itd.) powinien zdecydować o dalszym badaniu laboratoryjnym pacjenta w kierunku EBOV i częstości wykonywania takich badań (w częstości badań należy uwzględnić: poprawę stanu zdrowia pacjenta poddanego leczeniu etiologicznemu, wystąpienie dodatkowego objawu lub prowadzenie regularnego badania monitorującego).

Badanie diagnostyczne w kierunku EBV. Narodowy Instytutu Zdrowia Publicznego-PZH wykonuje badania molekularne metodą RT-PCR w kierunku zakażenia wirusem Ebola. Badania wykonywane są wyłącznie na podstawie skierowania ze szpitala (Załącznik 2) przesłanego wraz z próbkami materiału klinicznego pobranymi od chorego. Koszt badania to 650 zł, wynik po 24-72 godzinach od dostarczenia próbki. Badanie może być wykonywane tylko u tych pacjentów, u których wystąpiły objawy kliniczne zgodne
z przyjętą definicją gorączki Ebola, a okres od wystąpienia pierwszego z objawów wynosi
3 lub więcej dni. Przeprowadzenie badania u osoby w okresie inkubacji, u której nie wystąpiły objawy, prowadzi do uzyskania wyniku nierozstrzygającego, co oznacza, że w przypadku wyniku negatywnego nie może on stanowić podstawy do wykluczenia zakażenia wirusem Ebola.

Pobranie i przesłanie materiału w kierunku EBOV. Do chwili ogłoszenia stałego dyżurowania NIZP-PZH wykonuje badania w kierunku EBOV od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-15:00. Przed przesłaniem materiału do badania wymagany jest kontakt telefoniczny z Zakładem Wirusologii NIZP-PZH (tel.22-5421230). Szczegółowy opis zasad pobrania i transportu materiału do badań znajduje się na stronie www.pzh.gov.pl w zakładce EBOLA (Załącznik 3). Przesyłkę z materiałem kierować na adres: Zakład Wirusologii, Narodowy Instytutu Zdrowia Publicznego – PZH, ul. Chocimska 24, 00-791 Warszawa,
z dopiskiem „Badanie EBOV” lub „Badanie Ebola”.

Procedura postępowania wg Wojewódzkiego Planu Działania na wypadek wystąpienia epidemii w woj. podkarpackim.

Lekarz podmiotu leczniczego diagnozuje chorego/chorych i jeśli potwierdzają się podejrzenia o zakażenie groźną chorobą zakaźną wzywa odpowiednio do dalszego transportu karetkę pogotowia ratunkowego stacjonującą w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Rzeszowie  (tel: 112).

Lekarz specjalistycznego zespołu leczniczego po uprawdopodobnieniu zakażenia nie później niż 24 godziny – zgłasza fakt do właściwego Państwowego Powiatowego/Granicznego Inspektora Sanitarnego.  W przypadku osób przyjmowanych do szpitala kierownik szpitala zgłasza ten fakt, właściwemu Państwowemu Powiatowemu/Granicznemu Inspektorowi Sanitarnemu.

Dyżurny Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Rzeszowie kieruje karetkę z chorym do Szpitala centrum Medycznego w Łańcucie, przy ul. Paderewskiego 5,
tel: 17 22 401 00 zawiadamiając jednocześnie szpital o kierowanym pacjencie do ich Oddziału Chorób Zakaźnych z pododdziałem Hepatologicznym. W tym samym czasie Oddział przygotowuje się do przyjęcia pacjenta zakażonego chorobą szczególnie niebezpieczną i wysocezakaźną. W przypadku szpitala centrum Medyczne w Łańcucie przy ul. Paderewskiego, cały budynek, w którym mieści się Oddział Zakaźny zostaje wyłączony z dotychczasowej działalności medycznej. Pacjenci przebywający w nim na leczeniu kierowani są do innych placówek medycznych z oddziałami zakaźnymi.

Po przekazaniu chorego szpitalowi w Łańcucie, prowadzona jest przez kadrę medyczną Oddziału Chorób Zakaźnych z pododdziałem Hepatologicznym dalsza, szczegółowa diagnostyka oraz terapia.

Organizacja miejsc kwarantanny osób podejrzanych o kontakt z chorymi na groźną chorobę zakaźną:
o konieczności izolacji lub kwarantanny osób narażonych na zakażenie
w przypadku podejrzenia lub rozpoznania zachorowania na chorobę szczególnie niebezpieczna i zakaźna decyduje lekarz (zał. Gorączka krwotoczna Ebola – definicja przypadku). Wobec osób, które nie poddają się izolacji lub kwarantannie możliwe jest zastosowanie przymusu bezpośredniego.
O przymusie bezpośrednim decyduje lekarz udzielający pomocy osobie poszkodowanej. Do transportu osób wytypowanych do kwarantanny posłuży karetka Pogotowia Ratunkowego wykorzystywana wcześniej wyłącznie do przewozu chorych lub podejrzanych o zakażenie chorobom wysoce zjadliwą (tel; 112)

Wojewódzki Plan działania wskazuje miejsca kwarantanny: Szpital Uzdrowiskowy „Excelsior” w Iwoniczu Zdroju (pow. krośnieński), Centrum Rehabilitacji Rolników w Horyńcu Zdroju (pow. lubaczowski).

Procedura postępowania z osobami podejrzanymi o zakażenie EBV  
Izolacja chorych.
Odzież ochronna: rękawice, fartuchy, maski, gogle, osłony na buty,   czapki.
Bezpieczne zdejmowanie odzieży ochronnej.
Bezpieczne postępowanie ze sprzętem po użyciu – dezynfekcja preparatami o    działaniu bójczym BFV.
Bezpieczne postępowanie z odpadami medycznymi – podwójny worek z widocznym ostrzeżeniem.
Toaleta – dezynfekcja i dekontaminacja wydalin.
Użycie sprzętu – najlepiej jednorazowe. W przypadku sprzętu wielorazowego bezpieczne postępowanie w procesach dezynfekcji, mycia, sterylizacji.
Osoba wykonująca zabiegi dekontaminacji powinna być zabezpieczona.
Ograniczyć do minimum procedury wielokrotnego czyszczenia powierzchni – stosować mopy jednego przyłożenia.
Osoby mające kontakt z materiałem biologicznym, laboranci winny być zabezpieczone.

Opracowanie: na podstawie zaleceń Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

 

 

 

Strona głównado góry
© 2003-2019 Ratownik Medyczny | Design by JP |