Propranolol - co to jest?
Tekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia
Propranolol jest lekiem charakteryzującym się wpływem na układ krążenia. Zaliczany do beta-blokerów. Jest to środek wydawany wyłącznie na receptę i należy zażywać go zgodnie z zaleceniami lekarza.
Substancją czynną zawartą w leku jest chlorowodorek propranololu. Jego kluczowym działaniem jest spowolnienie czynności mięśnia sercowego oraz przewodnictwa węzła przedsionkowo-komorowego. Dodatkowo pozwala obniżyć zużycie tlenu w sercu, a także obniża ciśnienie krwi i działa przeciwarytmicznie.
Lek Propranolol występuje pod dwiema nazwami handlowymi. Jedna z nich oferuje tabletki powlekane o dawce 10 i 40 mg, natomiast druga dodatkowo także w formie roztworu do wstrzykiwania o dawce 1 mg w ampułce.
Propranolol - zastosowanie
Wskazaniem do stosowania leku Propranolol są liczne choroby dotykające układ sercowo-naczyniowy. Przede wszystkim:
- nadciśnienie tętnicze,
- kardiomiopatia przerostowa zwężająca,
- dławica piersiowa,
- komorowe i nadkomorowe zaburzenia rytmu serca,
- drżenia samoistne.
Warto mieć na uwadze także fakt, że lek Propranolol może być stosowany w terapii długotrwałej oraz zapobiegawczej. Zwłaszcza w przypadku migren, nadczynności tarczycy oraz w czasie następującym po przeżytym ostrym zawale.
Propranolol podawany jest także pacjentom cierpiącym na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego spowodowanego żylakami przełyku.
Lek Propranolol w formie roztworu podaje się pacjentom w stanie ostrym, w sytuacji gdy konieczne jest natychmiastowe leczenie. Najczęściej zdarza się to podczas przełomu tarczycowego oraz przy zaburzeniach rytmu serca.
Propranolol - dawkowanie i droga podania
Lek Propranolol, jeśli występuje w postaci tabletek, należy przyjmować doustnie zgodnie z zaleceniami lekarza oraz informacjami zawartymi w ulotce. Dobór dawki oraz częstotliwości przyjmowania uzależniony jest wieku i masy pacjenta, a także od rodzaju schorzenia.
W przypadku stosowania leku w leczeniu nadciśnienia tętniczego zalecaną dawką w ujęciu dobowym jest od 160 do 320 mg. Najczęściej lek zażywa się dwukrotnie w ciągu doby, jeśli terapia nie przynosi oczekiwanych rezultatów, można podnosić ją stopniowo, raz na tydzień.
Dawką zalecaną w terapii drżeń samoistnych jest 40 mg przyjmowane dwukrotnie lub trzykrotnie w ciągu doby, w zależności od konieczności.
W przypadku konieczności zażycia leku Propranolol w formie roztworu zalecaną dawką jest 1 mg co 2 minuty, aż do uzyskania oczekiwanego rezultatu. Maksymalna dzienna dawka przy pacjentach przytomnych to 10 mg, natomiast u pacjentów w znieczuleniu - 5 mg.
Propranolol - przeciwwskazania do stosowania
Kluczowym przeciwskazaniem do stosowania leku Propranolol jest nadwrażliwość na zawarte w nim substancje czynne, bądź którąkolwiek z substancji pomocniczych.
Dodatkowo należy unikać jego zażywania przez pacjentów cierpiących na astmę oskrzelową. Może doprowadzić to do bardzo ryzykownego skurczu oskrzeli, duszności oraz trudności w oddychaniu.
Przeciwskazaniem do stosowania leku Propranolol jest również występowanie schorzeń współistniejących, takich jak:
- kwasica metaboliczna,
- ciężkie niedożywienie,
- dusznica bolesna,
- niewydolność serca,
- wstrząs kardiogenny,
- cukrzyca,
- hipoglikemia,
- zaburzenia krążenia obwodowego,
- niskie ciśnienie tętnicze,
- bradykardia,
- zespół chorego węzła zatokowego.
Leku Propranolol nie należy stosować także u pacjentów cierpiących na nieleczony guz chromochłonny.
Preparat ten powinien być zażywany ze szczególną ostrożnością przez pacjentów chorujących na marskość wątroby, niewydolność nerek oraz cukrzycę.
Propranolol - możliwe działania niepożądane
Lek Propranolol może wywoływać działania niepożądane. Najczęściej jest to bradykardia oraz zaburzenia snu i koszmary. Rzadziej spotykane jest także sinienie kończyn, uczucie zmęczenia oraz wystąpienie choroby Raynauda.
U pacjentów cierpiących na choroby autoimmunologiczne można zauważyć czasowe nasilenie objawów.
Podczas zażywania Propranololu zalecane jest całkowite zrezygnowanie ze spożywania alkoholu. Możliwe interakcje są trudne do przewidzenia, a zawartość alkoholu we krwi obniża stężenie substancji czynnej leku.
Propranolol jest niezalecany zarówno w czasie ciąży, jak i karmienia piersią. Substancja czynna przenika do mleka. W wyjątkowych sytuacjach lekarz może podjąć decyzję o konieczności podania leku, lecz jedynie gdy korzyści przewyższają ryzyko.
Lek Propranolol zawiera laktozę oraz sacharozę. Pacjenci cierpiący na nietolerancję powinni poinformować o tym lekarza.
Artykuł powstał we współpracy z portalem: https://klinikaurodywarszawa.pl/
Redakcja Ratownik Medyczny · wszystkie artykuły