Porady medyczne

Kinaza kreatynowa – normy i interpretacja wyników

Kinaza kreatynowa – normy i interpretacja wyników

Podwyższone stężenie kinazy kreatynowej może być związane z intensywną aktywnością fizyczną, ale niekiedy wskazuje na uszkodzenie mięśni szkieletowych lub zawał serca. Zapewnia ona prawidłowe funkcjonowanie mięśni i układu sercowo-naczyniowego. Sprawdź, kiedy należy zbadać jej poziom i co oznaczają odchylenia od normy!

Czym jest kinaza kreatynowa?

CK, czyli kinaza kreatynowa, znana również jako kinaza fosfokreatynowa (CPK), to enzym, który znajduje się w mięśniach szkieletowych, mięśniu sercowym i mózgu. Bierze on udział w przemianach energetycznych organizmu. CK występuje w postaci trzech izoenzymów:

  • CK-MB (znajduje się wyłącznie w mięśniu sercowym),
  • CK-BB (występuje w mózgu),
  • CK-MM (zlokalizowana w sercu i mięśniach szkieletowych).

Jak wygląda badanie?

Do oznaczenia stężenia kinazy kreatynowej potrzebna jest próbka krwi pobierana z żyły łokciowej. Aby otrzymać wiarygodny wynik, zgłoś się na badanie w godzinach porannych. Pamiętaj, żeby być na czczo. To oznacza, że ostatni posiłek powinien zostać zjedzony 8–12 godzin przed pobraniem krwi. Przed przystąpieniem do badania poinformuj lekarza o swoim stanie zdrowia i przyjmowanych lekach. Stężenie kinazy kreatynowej zależy od płci. Norma CK dla kobiet wynosi 24–140 U/l, natomiast dla mężczyzn: 24–195 U/l.

Kiedy oznacza się stężenie CK?

Badanie CK często wykonuje się u sportowców wyczynowych, aby określić ich przygotowanie do wysiłku. Podwyższony poziom kinazy kreatynowej może być spowodowany przetrenowaniem. W takiej sytuacji należy przez tydzień powstrzymać się od aktywności fizycznej i powtórzyć badanie. 

Lekarz zleci wykonanie CK, gdy pacjent skarży się na ciągłe zmęczenie, skurcze, słabość i bóle mięśni, przyspieszone tętno. Na konieczność przeprowadzenia badania wskazuje też ciemny mocz, kołatanie serca i ból w klatce piersiowej.

Zobacz także:  Jaka odzież najlepiej nadaje się na narty?

Oprócz tego badanie wykorzystuje się w monitorowaniu leczenia neuroleptykami, fibratami lub statynami. W ten sposób specjalista może ocenić ryzyko wystąpienia skutków ubocznych. Przy podejrzeniu zawału serca lekarz dodatkowo zleci oznaczenie stężenie mioglobiny i troponiny we krwi. Z kolei diagnostyka w kierunku uszkodzenia mięśni wymaga rozszerzenia o badanie CRP, dehydrogenazy mleczanowej, prokalcytoniny. Specjalista zleci też badanie moczu, aby ocenić poziom mioglobiny. 

Kinaza kreatynowa – odchylenia od normy

W normalnych warunkach niskie stężenie CK jest normalne. Wzrasta w wyniku uszkodzenia komórek mięśniowych. Badanie kinazy kreatynowej wykonuje się, gdy istnieje podejrzenie:

  • ostrej niewydolności serca, 
  • dystrofii mięśniowej,
  • zawału serca, 
  • zatorowości płucnej,
  • zapalenia skórno-mięśniowego,
  • reumatoidalnego zapalenia stawów, 
  • urazu serca,
  • zatrucia alkoholem lub tlenkiem węgla.

W takiej sytuacji dochodzi do wzrostu stężenia CK. Z kolei obniżony poziom kinazy kreatynowej może być związany z zaawansowaną chorobą alkoholową wątroby, ostatnią fazą dystrofii mięśniowej, toczniem, nowotworem (zwłaszcza rakiem piersi i płuc). Stężenie CK zmniejsza się w trzecim trymestrze ciąży. 

Jak obniżyć poziom kinazy kreatynowej?

W przypadku podwyższonej kinazy kreatynowej najpierw trzeba ustalić przyczynę. Jeśli wzrost CK nastąpił na skutek przetrenowania, należy zadbać o regenerację mięśni i spożywać odpowiednią ilość białka, węglowodanów i przeciwutleniaczy. Osoby z nadwagą i otyłością mogą mieć wyższy poziom kinazy kreatynowej. W takiej sytuacji trzeba pozbyć się nadprogramowych kilogramów oraz utrzymać prawidłową masę ciała.

Artykuł partnera.


Zobacz też:
Zobacz także:  Jaki jest koszt operacji zmniejszenia żołądka?
Archiwum: sierpień 2023

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *