Choroby zakaźne

Wirusowe zapalenie wątroby – jak rozpoznać i leczyć tę chorobę?

Wirusowe zapalenie wątroby – jak rozpoznać i leczyć tę chorobę?

Nie każdy wie o tym, że wirus zapalenia wątroby typu B jest bardziej zakaźny niż wirus HIV. Co więcej, dwie trzecie zakażonych osób nawet nie ma świadomości swojej choroby. Wirusowe zapalenie wątroby może przybierać różne postacie i rozwijać się w rozmaity sposób. Z tych powodów WZW określane jest jako „cichy zabójca”. Obecnie jest to ósma przyczyna wszystkich zgonów na świecie.

Przewlekłe zapalenie wątroby – co to za choroba?

Wirusowe zapalenie choroby, znane też pod nazwą WZW, to choroba wątroby, która pojawia się na skutek zakażenia wirusowego. Możesz znać ją też pod inną nazwą – żółtaczka. Nie jest to jednak prawidłowe, medyczne określenie, lecz jedynie opis objawów. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby może występować także bez jakiegokolwiek zażółcenia skóry.

Ostre wirusowe zapalenie wątroby – typy wirusów

Wirusowe zapalenie wątroby spowodowane jest nie jednym, a kilkoma typami wirusów. W zależności od tego, co zapoczątkowało chorobę – ma ona inny przebieg i charakterystykę. Wszystkie rodzaje WZW wiążą się jednak z poważnym uszkodzeniem wątroby. Wyróżnia się wirusowe zapalenie wątroby typu A, B, C, D, E i G. Występują one z różnym nasileniem i częstotliwością, ale każde z nich zagraża życiu i zdrowiu.

Wirusowe zapalenie wątroby – przyczyny

  • Przyczyny WZW typu A: wirus HAV. Jest to wirus RNA. Do zakażenia dochodzi głównie drogą pokarmową. Najpoważniejszymi zagrożeniami zarażenia WZW są brudne ręce lub niehigieniczne warunki sanitarne. Najczęstszymi przyczynami WZW typu A są: bliski kontakt z chorym, przebywanie w ciasnych skupiskach ludzi, podróże do Europy Wschodniej, Rosji, Basenu Morza Śródziemnomorskiego, spożywanie surowych owoców morza, praca przy nieczystościach komunalnych;
  • Wirusowe zapalenie wątroby – przyczyny typu B i D: pierwszy rodzaj powodowany jest przez HBV (wirus DNA), a drugi przez HDV (wirus RNA). Dlaczego te dwa rodzaje znajdują się w jednej kategorii? Zakażenie wirusowym zapaleniem wątroby typu D możliwe jest tylko u chorych na typ B. Zarazić się można przez krew, drogą płciową i okołoporodową. 

Przyczyny WZW B i D to głównie kontakt ze skażoną krwią, częste zbliżenia seksualne, zakażenie przez łożysko lub podczas porodu. Należy unikać potencjalnie zakażonych przedmiotów, takich jak zużyte szczoteczki do zębów, golarki i sprzęt medyczny;

  • Ostre wirusowe zapalenie typu C – przyczyny: groźny wirus HCV, który ma aż 6 genotypów. Niektóre z nich są odporne na leczenie. Zakażenie tym wirusem jest możliwe przez kontakt z krwią osoby chorej, kontakty seksualne oraz poród. Istnieje wiele przypadków wirusowego zapalenia typu C, w których ustalenie dokładnej przyczyny zachorowania jest niemożliwe;
  • Wirusowe zapalenie wątroby typu E – przyczyny: wirus HEV. To wirusowe zapalenie wątroby przenosi się drogą pokarmową. Wirus rozmnaża się właśnie w układzie trawiennym. Można mu zapobiegać, utrzymując wysoki poziom higieny osobistej;
  • WZW G – przyczyny: wirus typu HGV. Zakażenie nim może wiązać się z pobytem w szpitalu (np. z przetaczaniem krwi), kontaktami seksualnymi, drogą pozajelitową (np. przez krew).
Zobacz także:  Żółtaczka – jak radzić sobie z niezdrowym zabarwieniem skóry? Rozpoznanie i leczenie

Wirusowe zapalenie wątroby – objawy

Wiele mówi się o tym, że można długo żyć, nie będąc świadomym poważnego zapalenia wątroby. Jednocześnie powszechnie wiadomo, że jest to choroba potencjalnie bardzo niebezpieczna. Z tego powodu warto nauczyć się rozpoznawać objawy wirusowego zapalenia wątroby w jak najwcześniejszym stadium jego rozwoju. 

WZW może przybierać postać bezobjawową, skąpoobjawową lub pełnoobjawową. Na początkowym stadium rozwoju większość zapaleń wątroby przypomina grypę lub przeziębienie. Objawiają się gorączką oraz bólem mięśni i stawów. Z czasem może nastąpić brak apetytu, spadek masy ciała i poważniejsze dolegliwości. 

Zapalenie wątroby typu A – objawy

Ten typ wirusowego zapalenia wątroby może przebiegać na 3 różne sposoby:

  • bezżółtaczkowy – najczęściej spotykany rodzaj typu A;
  • żółtaczkowy;
  • cholestatyczny.

Typowe objawy zapalenia wątroby typu A to:

  • wzmożone zmęczenie;
  • bóle brzucha;
  • zaburzenia smakowo-węchowe;
  • nudności i wymioty;
  • bóle mięśni i stawów;
  • objawy podobne do przebiegu zwykłej grypy;
  • żółtaczka – odbarwianie się stolca i moczu;
  • swędzenie skóry;
  • w zaawansowanym stadium – ostrego bólu pod żebrami.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B i D – objawy

W tym przypadku objawy WZW są podobne do opisanych powyżej. Różnica polega na tym, że przebieg choroby jest wolniejszy, lecz intensywniejszy. Częściej pojawia się zażółcenie skóry, błon śluzowych i białka oczu. Zapalenie ostre może trwać od 2 do 6 miesięcy. Nawet do 10% zakażeń ostrych może przekształcić się w powikłania:

  • piorunujące zapalenie wątroby;
  • guzkowe zapalenie tętnic;
  • zapalenie nerek;
  • zespół Guillaina-Barrego.

Ostre wirusowe zapalenie typu C – objawy

Wirusowe zapalenie wątroby typu C przeważnie rozwija się od około 15 do nawet 160 dni. W tym czasie jedynym zauważalnym objawem może być nieznaczne powiększenie wątroby. Zdarzają się też przypadki przebiegu objawowego. Wówczas wygląda tak samo jak WZW A lub B, w nieco łagodniejszej wersji. Od 5 do 20% przypadków przeradza się w przewlekłe zapalenie wątroby.

Wirusowe zapalenie wątroby typu E i G – objawy

Objawy zapalenia wątroby typu E są takie same jak powyższe. Przeważnie przebiegają stosunkowo łagodnie. Przy tym typie wirusa najbardziej narażone na powikłania są kobiety w trzecim trymestrze ciąży. Istnieje wówczas spore zagrożenie wystąpienia piorunującego zapalenia wątroby. Pocieszeniem może tu być fakt, że typ E nie przekształca się w postać przewlekłą WZW.

Zobacz także:  Ospa dzień po dniu – przebieg choroby. Kto jest najbardziej narażony i dlaczego nie należy bagatelizować ospy wietrznej?

Wirusowe zapalenie wątroby typu G nie wyróżnia się niczym szczególnym. Wygląda podobnie jak pozostałe rodzaje WZW. Aby zdiagnozować typ wirusa i jego przyczynę, należy udać się do lekarza. Samodzielne rozpoznanie rodzaju wirusowego zapalenia wątroby jest praktycznie niemożliwe.

Zapalenie wątroby u dziecka i u dorosłych – diagnostyka

Jeśli zauważysz u siebie lub u swojego dziecka którekolwiek z powyższych objawów, najlepiej od razu skonsultuj się ze specjalistą. Wczesne postawienie diagnozy jest kluczowe do całkowitego, bezproblemowego wyleczenia choroby. 

W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, konieczne jest wykonanie wskaźnika antygenu Hbs oraz przeciwciał przeciwko HCV. Niezbędna będzie też morfologia krwi, próby wątrobowe, oznaczenie albumin w surowicy oraz zbadanie aktywności układu krzepnięcia. Jeśli WZW zostało wykryte, a jego typ określony – można rozpocząć adekwatne leczenie.

Zapalenie wątroby – leczenie

Wirusowe zapalenie wątroby to choroba, która często przechodzi samoczynnie. Może też spowodować trwałe uszkodzenia zdrowia i poważne powikłania. Dokładny czas trwania choroby i sposób leczenia zależy w dużej mierze od typu wirusa i jego stadium rozwoju.

Wirusowe zapalenie wątroby – dieta

Leczenie zapalenia wątroby nie jest możliwe bez adekwatnego wypoczynku. Ciało potrzebuje jak najwięcej energii na regenerację wątroby. W tym czasie należy też odstawić alkohol i inne używki. Dieta przy zapaleniu wątroby powinna być bogata w witaminę C i witaminy z grupy B. Posiłki muszą być lekkostrawne i odpowiednio skomponowane.

Wirusowe zapalenie wątroby – dieta:

  • powinna zawierać około 2000 kcal;
  • 70% jej składu powinny stanowić łatwo przyswajalne węglowodany;
  • zaleca się unikania leków hepatotoksycznych, glikokortykosteroidów oraz używek (w szczególności alkoholu);
  • odpowiednie nawadnianie organizmu jest absolutnie niezbędne;
  • dozwolone są środki przeciwwymiotne i przeciwświądowe dla złagodzenia objawów;
  • otyli chorzy powinni zadbać o redukcję swojej masy ciała.

Dla chorych na WZW nie są wskazane:

  • ostre przyprawy;
  • kakao;
  • mocna herbata i kawa;
  • środki konserwujące dodawane do żywności;
  • nieświeże potrawy;
  • duże ilości surowych warzyw i błonnika pokarmowego (kasze, makarony, pieczywo pełnoziarniste);
  • produkty tłuste, smażone i wysoce przetworzone;
  • warzywa i owoce mogące powodować wzdęcia, takie jak kapusta, strączki, cebula, śliwki, gruszki itp.;
  • przejadanie się lub zbyt rzadkie spożywanie posiłków.

Dieta przy zapaleniu wątroby powinna zawierać:

  • gotowane i rozdrobnione warzywa – najlepiej w postaci przecierów, kremów lub soków;
  • większą ilość białka;
  • pięć niewielkich posiłków spożywanych w regularnych odstępach;
  • potrawy gotowane w wodzie i na parze, duszone i pieczone bez dodatku tłuszczu;
  • jasne pieczywo;
  • nabiał o obniżonej zawartości tłuszczu;
  • chude gatunki mięs, wędlin i ryb;
  • warzywa i owoce takie jak pomidory, marchew, cukinia, dynia, cytrusy, owoce jagodowe.

W celu uzyskania szczegółowych wskazówek żywieniowych najlepiej jest skonsultować się z dietetykiem.

Leki na zapalenie wątroby

Sposób leczenia zapalenia wątroby zależy od lekarza, jednak zawsze u podstaw tego procesu leży odpowiednia dieta i zapobieganie – dbanie o higienę osobistą i omijanie potencjalnych źródeł zakażeń. Najskuteczniejszą formą profilaktyki jest szczepienie przeciwko WZW A i B. 

Zobacz także:  Czy angina jest zaraźliwa?

Stosuje się także leki przeciwwirusowe. Mają one na celu eliminację samego wirusa oraz prewencję pojawienia się marskości wątroby. Leczenie zapalenia wątroby obejmuje terapię interferonem pegylowanym, alfa 2a, alfa 2b i rybawiryną. Przyjmowanie leków trwa dość długo – nawet ponad 48 tygodni. W skrajnych przypadkach możliwy jest nawet przeszczep wątroby. 

Przewlekłe zapalenie wątroby – powikłania

Powikłania przy tej chorobie mogą być bardzo poważne, dlatego też nigdy nie należy jej bagatelizować. Około 8–22% chorych cierpi na rozwój marskości wątroby. Wśród tego odsetka powszechny jest też rak wątroby. Przy nieleczonym wirusowym zapaleniu wątroby zdarzają się także:

  • inne choroby autoimmunologiczne;
  • guzkowe zapalenie tętnic;
  • kłębuszkowe zapalenie nerek.

W skrajnych przypadkach, wirusowe zapalenie wątroby może ostatecznie doprowadzić do śmierci. Bardzo ważne jest dokładne monitorowanie stanu zdrowia chorego przez długi czas po zażegnaniu WZW. Marskość wątroby może rozwinąć się dopiero w przeciągu 20–25 lat. USG wątroby i oznaczenie stężenia a-fetoproteiny powinno wykonywać się co pół roku.

Wirusowe zapalenie wątroby – co jeszcze warto wiedzieć?

  • Lekarze ostrzegają, że nawet jedna trzecia społeczeństwa może być nieświadomie zarażona wirusem zapalenia wątroby typu B; 
  • Szacuje się, że około 350 milionów osób cierpi na przewlekłe zapalenie wątroby typu B;
  • Około miliona osób rocznie umiera na skutek WZW i wyrządzonych przez tę chorobę szkód w ciele;
  • Wirus zapalenia wątroby jest aż do 100 razy bardziej zakaźny niż wirus HIV; 
  • Wirusowe zapalenie wątroby mogą wywołać także wirusy z innych grup – grypy, ospy wietrznej, półpaśca, świnki, różyczki, żółtej febry oraz adenowirusy.

Wirusowe zapalenie wątroby to poważna, ale uleczalna choroba. Ważne jest, aby rozpoznać ją na wczesnym stadium i od razu wdrożyć odpowiednie leczenie. Ignorowanie objawów może doprowadzić do rozwoju przewlekłego, ostrego wirusowego zapalenia wątroby i innych powikłań. Najlepiej udać się do lekarza już przy pierwszych oznakach WZW. Skuteczna jest także odpowiednia profilaktyka oraz szczepienie przeciwko wirusom powodującym tę chorobę.


Zobacz też:

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ratownik Medyczny