Anatomia

Budowa kości człowieka – co warto wiedzieć o szkielecie człowieka? Poznaj rodzaje kości w ludzkim układzie kostnym!

Budowa kości człowieka – co warto wiedzieć o szkielecie człowieka? Poznaj rodzaje kości w ludzkim układzie kostnym!

Budowa kości człowieka jest niezwykle ciekawa. Szkielet jest rusztowaniem ciała człowieka i pozwala utrzymać je w stabilnej pozycji. U dorosłego człowieka wyróżniamy aż 206 kości. Sprawdź, z czego składa się układ kostny oraz jakie są rodzaje kości!

Ciało i organizm człowieka bez wątpienia jest doskonałym, ale i skomplikowanym tworem. Prawdopodobnie zawsze będzie krył przed nami tajemnice. Jednak wraz z rozwojem nauki i medycyny wiemy o nim coraz więcej. Niezwykle interesującym elementem jest układ kostny, czyli szkielet. Narząd ruchu tworzą nie tylko kości, ale również układ więzadłowy, stawowy i mięśniowy. W tym artykule skupimy się jednak na układzie kostnym. Jak budowa kości wpływa na ich funkcjonalność? Dowiedz się, jakie wyróżniamy rodzaje kości, z czego składa się szkielet człowieka oraz jakie są najczęstsze choroby układu kostnego!

Czym są kości człowieka? Budowa i funkcje kości

Kości są rodzajem tkanki łącznej. Zbudowane są ze składników organicznych i nieorganicznych. Są niezwykle wytrzymałe i odporne na urazy. Budują sztywną konstrukcję, która wspiera ciało człowieka. Tuż po urodzeniu szkielet noworodka składa się z 300 do 350 kości, jednak wraz z wiekiem ulegają one połączeniu. Odpowiednio ukształtowany układ kostny dorosłego człowieka zawiera 206 kości. Za niezwykłe właściwości kości odpowiada ich budowa chemiczna i fizyczna. Budowa kości jest dość skomplikowana, ale w tym artykule rozłożymy układ kostny na czynniki pierwsze. Poznaj rodzaje kości, ich budowę i funkcje!

Zobacz także:  Układ hormonalny człowieka – budowa i działanie poszczególnych gruczołów układu dokrewnego

Układ kostny – budowa kości

Osteologia jest nauką zajmującą się kośćmi. Funkcje i budowa kości różni się w zależności od rodzaju. Niektóre kości tworzą doskonałą ochronę dla innych narządów wewnętrznych, inne są pewnego rodzaju dźwignią, która umożliwia poruszanie się całego szkieletu. W kościach magazynowane jest wapno, magnez oraz woda. Budowa kości dzielona jest na chemiczną i fizyczną. Poznaj wszystkie najważniejsze informacje o anatomii ludzkiego szkieletu!

Budowa chemiczna kości

Strukturę tkanki kostnej tworzą substancje międzykomórkowe. Za mechaniczne właściwości kości odpowiadają:

  • związki organiczne;
  • związki nieorganiczne.

Do substancji organicznych zaliczamy głównie osseinę, która zawiera włókna kolagenowe, białka niekolagenowe, proteoglikany oraz mukopolisacharydy. To właśnie te składniki odpowiedzialne są za dużą elastyczność kości. Nieorganiczne substancje występujące w narządach kostnych to osteoblasty, osteocyty i osteoklasty oraz sole mineralne, w skład których wchodzi:

  • węglan;
  • fosforan wapnia;
  • fosforan magnezu.

Sole mineralne nadają kościom twardość i wytrzymałość.

Budowa fizyczna kości

Długie kości składają się z trzonu i nasad leżących po jego obu stronach. Trzon zbudowany jest z tkanki kostnej zbitej (istoty zbitej). Nasady tworzą tkanki kostne gąbczaste (istoty gąbczaste). W kościach znajduje się również szpik kostny, który wypełnia jamę szpikową otaczaną przez istotę zbitą. Zewnętrzną powłokę kości tworzy błona zbudowana z tkanki łącznej, czyli okostna. Budowa fizyczna kości sprawia, że są one odporne na zgniatanie i rozerwanie. Gąbczasta struktura odpowiada za wytrzymałość i sztywność. Należy jednak pamiętać, że dokładna budowa zależy od rodzaju kości.

Czym jest szpik kostny i okostna?

Szpik przybiera różne formy – w trzonie kości jest galaretowatą substancją, składającą się głównie z tłuszczu, natomiast w nasadach przybiera czerwoną barwę i odpowiedzialny jest za wytwarzanie niektórych komórek krwi. W okostnej znajdują się komórki kostne, które biorą udział w rozwoju i regeneracji kości. To właśnie dzięki nim kości wykazują zdolności do zrastania się. Składniki okostnej tworzą naczynia krwionośne i nerwowe, które nie tylko unerwiają kość, ale także odżywiają. Wymieniają się co około 10 lat.

Zobacz także:  Układ nerwowy – działanie i rola układu nerwowego u człowieka.

Budowa szkieletu człowieka – rodzaje kości

Kości w ciele człowieka są bardzo różnorodne ze względu na kształt oraz funkcje. Kości dzielimy na:

  • długie – kość udowa, kość piszczelowa, kość ramieniowa;
  • krótkie – kości nadgarstka i stępu;
  • płaskie – łopatka, kość ciemieniowa, mostek;
  • różnokształtne – kręgi.

Kości stopy – kości stępu

Kości stępu to kości, które tworzą tylny odcinek ludzkiej stopy. W anatomii stopy wyróżniamy również:

  • kości śródstopia;
  • kości palców.

Układ kostny stępu składa się z trzech rzędów. W każdym z nich znajdują się inne rodzaje narządów kostnych. Kości stępu tworzone są przez kość:

  • skokową (I rząd);
  • piętową (I rząd);
  • łódkowatą (II rząd);
  • sześcienną (III rząd);
  • klinowatą przyśrodkową (III rząd);
  • klinowatą pośrednią (III rząd);
  • klinowatą boczną (III rząd).

Kości ręki – kości przedramienia i kości nadgarstka

Kości przedramienia składają się z kości łokciowej i promieniowej. Łączą się z kością ramienną przez staw łokciowy. Między nimi usytuowana jest błona międzykostna. Kość łokciowa składa się z kilku elementów, m.in.:

  • wyrostka dziobastego;
  • wyrostka łokciowego;
  • wcięcia bloczkowego;
  • wyrostka rylcowatego.

Ludzki nadgarstek tworzą kości:

  • łódeczkowate;
  • księżycowate;
  • trójgraniaste;
  • grochowate;
  • czworoboczne większe;
  • czworoboczne mniejsze;
  • główkowate;
  • haczykowate.

Rodzaje połączeń

Kości mogą łączyć się ze sobą na dwa sposoby:

  • ruchomo – za pomocą stawów i chrząstek;
  • nieruchomo – za pomocą szwów, które uniemożliwiają przemieszczanie się kości względem siebie.

Choroby układu kostnego – osteoporoza

Układ ruchu pełni funkcję niezwykle istotną dla życia każdego człowieka. Kości stanowią więc niezbędne narządy w ciele człowieka. Niestety, jak wszystkie inne elementy ludzkiego organizmu, układ kostny jest podatny na różne schorzenia. Wśród najczęściej występujących chorób wyróżniamy:

  • krzywicę;
  • osteoporozę;
  • zwyrodnienia stawów;
  • reumatoidalnego zapalenie stawów;
  • dnę moczanową;
  • toczeń rumieniowaty układowy.

Urazy i złamania kości

Choć nie ma wątpliwości co do niesamowitej wytrzymałości kości, są one podatne na złamania i narażone na liczne urazy. Kości składają się ze składników organicznych oraz nieorganicznych (tzw. blaszek kostnych), czyli skoncentrowanych warstw białek i włókien kolagenowych. Te drugie tworzą zazwyczaj nieregularne beleczki. Wnętrze kości zawiera składa się także z wapnia i fosforu, dzięki czemu kości są twarde. Mogą więc ochraniać inne narządu przed uszkodzeniami (np. kości czaszki są osłoną dla mózgu). W wyniku ubytku masy kostnej oraz przyczyn mechanicznych i chorób istnieje ryzyko złamań kości.

Zobacz także:  Naczynia wieńcowe – czym jest tętnica i krążenie wieńcowe? Poznaj podłoże, objawy i sposoby leczenia choroby wieńcowej!

Niezwykła budowa szkieletu ludzkiego zapewnia nam ruchomość. Każda kość pokryta jest błoną okostną, której warstwa wewnętrzna pełni funkcje kościotwórcze. Wiele chorób układu kostnego ma swoje podłoże w niedoborach witaminy D, fosforu i wapnia, dlatego warto zadbać o zdrową i odpowiednio zbilansowaną dietę.


Zobacz też:

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ratownik Medyczny