Anatomia

Układ ruchu – budowa kości i stawów. Z czego składa się narząd ruchu?

Układ ruchu – budowa kości i stawów. Z czego składa się narząd ruchu?

Układ ruchu to konstrukcja, dzięki której ludzkie ciało może zachować pozycję pionową. Umożliwia poruszanie się i wykonywanie różnych czynności. Sprawdź, z czego zbudowany jest narząd ruchu.

Szkielet człowieka stanowi stabilną strukturę. Układ ruchu tworzy złożony system, w którym znaczącą rolę odgrywają kości, stawy, oraz mięśnie. Na czym polega funkcjonowanie narządu ruchu? Dowiedz się, w jaki sposób poruszają się poszczególne elementy narządu ruchu.

Układ ruchu – budowa

Specyfika układu ruchu sprawia, że można w nim wyróżnić następujące elementy:

  • układ szkieletowy – zwany inaczej biernym, składa się z kości i stawów;
  • układ więzadłowy;
  • układ mięśniowy.

Budowa kości

Kości to bardzo twarda i nieruchoma struktura tworząca układ ruchu. Ochrania narządy wewnętrzne, a także stanowi swoistą podporę dla układu mięśniowego. Można wyróżnić kilka rodzajów kości podzielonych ze względu na kształt:

  • kości długie – np. kość udowa;
  • kości krótkie – kość stępu;
  • kości płaskie – łopatka;
  • kości różnokształtne – kręgi.

Kości zbudowane są głównie z tkanki kostnej, a także z tkanki chrzęstnej, krwiotwórczej i tłuszczowej. Z zewnątrz kość pokryta jest okostną, natomiast trzon kości długich i płaskich tworzy istota zbita. Kości płaskie i różnokształtne zbudowane są z istoty gąbczastej. Kości łączące się za pomocą stawu są pokryte chrząstką stawową. Tworzenie struktur kostnych zachodzi już w okresie płodowym. Wzrost kończy się wraz z osiągnięciem dojrzałości płciowej.

Rolą kości jest nie tylko ochrona ważnych narządów w ciele

Oprócz tego stanowią rusztowanie i miejsca przyczepu mięśni, posiadają zdolność magazynowania wapnia i fosforu. Znajdujący się wewnątrz szpik kostny stanowi miejsce tworzenia nowych krwinek, jest więc istotny w procesach immunologicznych.

Zobacz także:  Układ hormonalny człowieka – budowa i działanie poszczególnych gruczołów układu dokrewnego

Stawy kostne

Stawy tworzą ruchome połączenia pomiędzy kośćmi. U człowieka występuje kilkanaście rodzajów różnych połączeń stawowych. Stawy narażone są na ciągłe tarcie, dlatego są pokryte specjalną mazią. Maź stawowa ma za zadanie ochraniać kości przed uszkodzeniami związanymi z ciągłym ruchem.

Układ więzadłowy

Więzadła zbudowane z tkanki łącznej stanowią wsparcie dla stawów i pełnią rolę połączenia pomiędzy poszczególnymi kośćmi. Mają formę pasm, które mocują poszczególne elementy szkieletu. Więzadła stawowe dzielą się na więzadła torebkowe, zewnątrztorebkowe i wewnątrztorebkowe. Umiejscowione są na ścianie torebki stawowej. Zerwanie więzadła jest bardzo bolesne.

Układ mięśniowy

Układ mięśniowy zapewnia możliwość poruszania poszczególnymi kośćmi. Mięśnie zbudowane są z włókien mięśniowych, posiadają swoje ścięgna i miejsca przyczepu. W ciele człowieka najwięcej jest mięśni gładkich oraz poprzecznie prążkowanych.

Schorzenia narządu ruchu

Narząd ruchu narażony jest na liczne schorzenia i urazy. Najczęściej pojawiające się choroby w obrębie układu ruchu to:

  • bóle kręgosłupa, szczególnie w odcinku lędźwiowym;
  • zwyrodnienie stawów – zmniejszenie ilości mazi stawowej;
  • rwa kulszowa – spowodowana uciskiem nerwu kulszowego, dająca bardzo bolesne objawy;
  • osteoporoza – najczęściej pojawia się z wiekiem, spowodowana jest zmniejszeniem gęstości kości, które stają się podatne na uszkodzenia;
  • zapalenia kości i stawów – bakteryjne lub w wyniku urazów, mogą prowadzić do poważnych konsekwencji z martwicą włącznie, najczęściej dotyczą dzieci i osób starszych.

Układ ruchu – profilaktyka chorób

Najlepszą profilaktyką dla wszelkich schorzeń, które dotykają układ ruchu, jest zdrowy tryb życia. Aktywność fizyczna jest niezbędna do utrzymania prawidłowej postawy i dobrej kondycji aparatu ruchu. Siedzący tryb życia sprzyja powstawaniu różnego rodzaju zwyrodnień. Najkorzystniej działa aktywny wypoczynek na świeżym powietrzu. Spacery, jogging, jazda na rowerze to aktywności szczególnie wskazane do utrzymania w zdrowiu narządu ruchu.

Zdrowa dieta i unikanie używek

Nie mniejsze znaczenie ma dieta. Powinna być zbilansowana i dostarczać odpowiednią ilość witamin, a także wapnia i fosforu. Dla dobrej kondycji kości wskazana jest suplementacja witaminą D, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. W ciepłych miesiącach zaleca się częste przebywanie na świeżym powietrzu i kąpiele słoneczne trwające 15–20 min. Należy unikać wszelkiego rodzaju używek, które negatywnie wpływają na zdrowie. Palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, czy dużych ilości kawy pogarsza kondycję ogólną organizmu i może wpływać negatywnie na kondycję układu kostnego.

Zobacz także:  Układ krwionośny w ludzkim ciele – funkcjonowanie serca, tętnic i żył w układzie krążenia

Układ ruchu to jeden z najbardziej skomplikowanych systemów w organizmie człowieka. Jego rolą jest utrzymanie pionowej postawy ciała, oraz zapewnienie mobilności. Układ ruchu narażony jest na choroby, które w większości wynikają z braku ruchu i nieodpowiedniej diety, ubogiej w składniki odżywcze. Regularna aktywność fizyczna i higieniczny tryb życia pozwalają cieszyć się sprawnością fizyczną i dobrą kondycją do późnej starości.


Zobacz też:

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ratownik Medyczny