Przejdź do treści

Farmakologia6 min czytania

Theospirex retard 150 mg to lek w postaci tabletek powlekanych powszechny w leczeniu problemów z układem oddechowym. Jakie wykazuje działanie?

Substancją czynną leku Theospirex jest teofilina. To ksantyna, która wykazuje działanie rozkurczające mięśnie gładkie oskrzeli czy naczynia płucne.

Tekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Odpowiednie stężenie teofiliny okazuje się pomocne w przypadku leczenia m.in. astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Co jednak istotne, leku Theospirex retard nie należy stosować doraźnie przy napadach astmatycznych, a także w sytuacji, gdy dojdzie do problemów z oddychaniem wynikających ze skurczu oskrzeli. Nie powinien być także pierwszym wyborem w przypadku leczenia astmy u dzieci. Theospirex występuje w postaci tabletek powlekanych albo roztworu do wstrzykiwań. Dowiedz się, jak prawidłowo dawkować substancję i jakie są dokładne wskazania do jej stosowania.

Czym jest Theospirex i jak działa jako lek?

Lek Theospirex stosowany jest najczęściej w przypadku przewlekłych chorób układu oddechowego, np. u pacjentów cierpiących na ostry skurcz oskrzeli czy w sytuacji poważnego stanu astmatycznego. Substancją czynną jest tutaj teofilina, która zmniejsza skurcz oskrzeli, ale także zwiększa kurczliwość przepony. Dowiedziono też, że teofilina korzystnie wpływa na klirens śluzowo-rzęskowy i hamuje uwalnianie mediatorów z komórek, które biorą udział w stanach zapalnych.

Podsumowując, można uznać, że lek wpływa na:

  • zwiększenie wydalania moczu i obniżenie obrzęków;
  • powstrzymywanie uwalniania substancji z komórek uczestniczących w reakcjach zapalnych;
  • rozkurczanie mięśni gładkie oskrzeli, oskrzelików oraz naczyń krwionośnych;
  • podwyższenie częstości oraz siły skurczu mięśnia sercowego.

Jeśli chodzi o skład preparatu Theospirex, zakłada się, że 1 ml roztworu zawiera 20 mg teofiliny. W jednej ampułce o pojemności 10 ml będzie jej zatem 200 mg. W leku znajdują się także substancje pomocnicze, takie jak:

  • wodorotlenek sodu;
  • glicyna;
  • woda.

Dawkowanie preparatu Theospirex i Theospirex retard 150 mg

Należy pamiętać, że odpowiednia dawka leku zawsze powinna zostać wyznaczona przez lekarza, a w przypadku wystąpienia reakcji niepożądanych wskazana jest pilna konsultacja. W ustalaniu dawki należy wziąć pod uwagę m.in.:

  • tolerancję organizmu pacjenta na lek;
  • sprawność pracy nerek;
  • skuteczność działania substancji;
  • fakt, czy pacjent wcześniej zażywał teofilinę (jest to wskazanie do zmniejszenia dawki).

Dobrze jest wcześniej oznaczyć stężenie teofiliny w osoczu, a następnie monitorować jej stan. Co istotne, dawkę leku oblicza się na podstawie masy ciała pacjenta z racji tego, że substancja czynna nie przenika do jego masy tłuszczowej.

Zakłada się, że początkowa dawka leku u osób dorosłych i dzieci po ukończeniu 16. roku życia mieści się w przedziale 8-12 mg na kilogram masy ciała na dobę, co oznacza przyjmowanie 300 mg substancji co ok. 12 godzin. U dzieci w wieku przynajmniej 6 lat dawka wynosi 10-15 mg w takich okolicznościach.

Dzieci w wieku 7-12 lat mogą przyjmować od 11 do 15 mg leku na kilogram masy ciała w ciągu doby. Natomiast dzieci młodsze, między 6. a 9. rokiem życia zażywają dawkę 10-17 mg substancji, co daje 150 mg teofiliny co 12 godzin (jest to w przybliżeniu jedna tabletka).

Jeśli dawka początkowa nie przynosi efektów w leczeniu, możliwe jest jej zwiększenie, jednak należy to robić stopniowo i w odstępach co około 3 dni. Zwiększona dawka wygląda następująco w zależności od wieku pacjenta:

  • u dorosłych i młodzieży powyżej 16. roku życia: 13 mg na kg/dobę;
  • u młodzieży w wieku 13-16 lat: 18 mg na kg/dobę;
  • u dzieci w wieku 10-12 lat: 20 mg/kg/dobę;
  • u dzieci w wieku 6-9 lat: 24 mg/kg/dobę.

Jeśli nie ma możliwości, żeby kontrolować stężenie teofiliny we krwi, nie powinno się przekraczać maksymalnej zalecanej dawki dobowej, czyli:

  • u dorosłych i młodzieży po ukończeniu 12 lat: 900 mg (6 tabletek);
  • u dzieci w wieku 9-12 lat: 750 mg (5 tabletek);
  • u dzieci w wieku 6-9 lat: 600 mg (4 tabletki).

W przypadku gdy zajdzie konieczność wymiany substancji na inny lek w ramach leczenia, należy monitorować stężenie teofiliny w surowicy krwi.

Jak stosować Theospirex? Podawanie produktu leczniczego

Jeśli chodzi o lek w postaci tabletek, należy stosować go doustnie tuż po spożytym posiłku. Pojedyncze dawki powinny być zażywane w regularnych odstępach czasu w wymiarze dobowym. Zwykle zaleca się przyjmowanie leku dwa razy rano i wieczorem. Możliwe jest podzielenie tabletki na dwie równe części zgodnie z widniejącą na niej linią podziału. Theospirex występuje także w postaci roztworu do aplikacji dożylnej. Wówczas należy do podawać w formie powolnego wstrzyknięcia trwającego około 6 minut. Można do też podawać w formie krótkiego wlewu dożylnego - około 10 minut na ampułkę leku. Po iniekcji albo infuzji pacjent powinien być przez jakiś czas kontrolowany i co istotne, powinien odpoczywać. Czas trwania terapii teofiliną zależy od rodzaju schorzenia, stopnia jego zaawansowania oraz przebiegu.

Przeciwwskazania do stosowania teofiliny

Jeśli zażywa się Theospirex retard razem z innymi środkami doustnymi zawierającymi teofilinę, istnieje zwiększone ryzyko przedawkowania substancji, a więc wystąpienia niepożądanych reakcji organizmu. Istnieją przypadki, w których zażywanie leku powinno wiązać się z dużą ostrożnością lub rezygnacją na rzecz innego rodzaju leczenia:

  • nadciśnienie tętnicze;
  • porfiria;
  • zaburzenia czynności nerek;
  • nadczynność tarczycy;
  • jaska;
  • cukrzyca;
  • przewlekła gorączka;
  • zakażenia wirusowe;
  • niewydolność serca.

Lek należy podawać ostrożnie w przypadku pacjentów w okresie szczepiennym oraz osób starszych i dzieci poniżej 6 roku życia. W żadnym wypadku nie można stosować leku Theospirex przy napadach astmy oskrzelowej i ogólnie w stanach astmatycznych. Oczywistym przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na teofilinę.

Theospirex a działania niepożądane

Jak każdy lek, Theospirex może prowadzić do szeregu skutków ubocznych u niektórych grup pacjentów. Do najczęściej wymienianych należą:

  • drgawki;
  • nagły spadek ciśnienia tętniczego krwi;
  • komorowe zaburzenia rytmu serca;
  • poważne zaburzenia w układzie pokarmowym (może nawet dojść do krwawienia);
  • nudności;
  • wymioty;
  • ból nadbrzusza;
  • biegunka;
  • brak apetytu, jadłowstręt;
  • bóle głowy;
  • drażliwość, niepokój;
  • bezsenność;
  • zawroty głowy;
  • przyspieszona czynność serca;
  • skurcze dodatkowe i komorowe zaburzenia rytmu serca;
  • kołatanie serca;
  • przyspieszenie oddechu;
  • obniżenie ciśnienia tętniczego;
  • zwiększone wydalanie moczu związane z działaniem moczopędnym teofiliny może wystąpić różnego stopnia białkomocz, zwiększenie liczby erytrocytów w moczu oraz zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH);
  • zwiększenie stężenia glukozy w surowicy krwi;
  • zmniejszenie stężenia potasu we krwi;
  • zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy;
  • zmiany stężenia elektrolitów we krwi;
  • zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi.

Ponadto część chorych skarży się na świąd, pokrzywkę czy rozmaite reakcje na tle alergicznym.

Interakcja z innymi lekami i substancjami

Należy mieć na uwadze, że alkohol wpływa na zwiększenie stężenia teofiliny we krwi. Metabolizm substancji wzrośnie, a stężenie teofiliny w osoczu i jej skuteczność obniżą się, jeśli zastosuje się ją równocześnie m.in. z:

  • fenytoiną;
  • prymidonem;
  • izoprenaliną;
  • sukralfatem;
  • ryfampicyną;
  • produktami leczniczymi z wyciągiem z dziurawca zwyczajnego.

Teofilina może niekorzystnie wpływać na działanie leków β-adrenolitycznych, czyli przyjmowanych przy nadciśnieniu tętniczym.

Czy stosować Theospirex retard w ciąży? Wpływ na laktację i prowadzenie pojazdów

Jeśli chodzi o ciążę, nie zrealizowano żadnych badań kierunku negatywnego wpływu teofiliny. Wiadomo jednak, że substancja przenika przez barierę łożyskową i może wywoływać działanie sympatykomimetyczne u dziecka. Jeśli nie ma takiej konieczności, leku Theospirex nie należy stosować w okresie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze. Z kolei w drugim i trzecim trymestrze ciąży można zdecydować się na odpowiednie dawki leku Theospirex retard, kiedy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Poziom wiązania teofiliny z białkami osocza oraz klirens mogą ulegać obniżeniu się wraz z rozwojem ciąży. Pod koniec tego okresu zażywanie substancji może hamować zdolność macicy do kurczenia się. Dowiedziono, że teofilina przenika do mleka matki i w okresie karmienia piersią może być przyczyną licznych reakcji niepożądanych u karmionych w ten sposób dzieci.

Lek Theospirex wpływa na prowadzenie pojazdów mechanicznych i obsługę maszyn, dlatego w trakcie leczenia należy unikać takich sytuacji lub zachować przy tym wyjątkową ostrożność. Możliwe są bowiem intensywne zawroty głowy czy wzmożona senność.

Theospirex to środek zapobiegający skurczom oskrzeli w przebiegu astmy, ale praktyczny także przy innych schorzeniach układu oddechowego. Z uwagi na liczebność reakcji niepożądanych, do których może dojść pod wpływem jego działania, należy być jednak szczególnie ostrożnym przy jego dawkowaniu.

Redakcja Ratownik Medyczny · wszystkie artykuły