strona główna
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
system ratownictwa medycznego
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
prawo w ratownictwie
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
elementy anatomii
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
stany zagrożenia życia
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
farmakologia w ratownictwie
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
medyczne czynności ratunkowe
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
wytyczne postępowania
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
sprzęt ratowniczy
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
artykuły
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
pierwsza pomoc przedmedyczna
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Na stronie
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Urazy

ważne terminy
łańcuszek przeżycia
rany
krwotoki
stłuczenie
skręcenie
zwichnięcie

złamanie

oparzenie

 

Stany zagrożenia życia

napad drgawek

drgawki gorączkowe u dzieci

omdlenie

ból w klatce piersiowej
krwawienie z nosa
zatrucie tlenkiem
porażenie prądem
tonięcie
wypadki komunikacyjne
zatrzymanie krążenia (NZK)
 

 

 

 

 

 

Pierwsza pomoc przedmedyczna
...................................................................................................................................................

Wszyscy doskonale wiemy jak często dochodzi do różnego rodzaju stłuczek, złamań czy w końcu poważniejszych wypadków. Dlatego też moim zdaniem znajomość udzielenia pierwszej pomocy przedmedycznej winna być obowiązkiem każdego człowieka.
Pierwsza pomoc przed przybyciem zespołu ratownictwa medycznego lub lekarza ma zapobiec pogorszenia się stanu poszkodowanego, usunięciu lub zmniejszeniu bólu i utrzymaniu poszkodowanego w możliwie najlepszym stanie do czasu przybycia fachowej pomocy. Pierwszej pomocy powinny udzielać osoby znajdujące się najbliżej miejsca wypadku i posiadające pewien zasób wiedzy w tym zakresie. Fachowe udzielenie pierwszej pomocy może mieć doniosłe znaczenie, dla uratowania życia poszkodowanego (szybka pomoc przy krwotokach tętniczych, ratowaniu topielców itp.). Ważne jest więc, aby była udzielana umiejętnie, przez stosowanie takich zabiegów jakie są wskazane w danym wypadku. Osoba ratująca powinna tak postępować aby pomóc poszkodowanemu, a nie jak to czasem bywa - zaszkodzić.
W dalszej części rozdziału postaramy się przedstawić najczęściej spotykane wypadki i krótko omówić co należy zrobić przed przybyciem lekarza.

Na początku należy wyjaśnić kilka podstawowych terminów używanych w tym opracowaniu:

Pacjent nieprzytomny
Poszkodowany jest nieprzytomny, gdy nie reaguje na bodźce zewnętrzne lub reaguje słabo. Przyczyny utraty świadomości są różne i można je podzielić na takie, które mają swoje źródło w centralnym układzie nerwowym, jak również pośrednio związane z tym układem.

Oznaki krążenia
To zaobserwowany u chorego: oddech, ruch, kaszel, odgłosy jęczenia itp.

Zatrzymanie krążenia
Jest to stan, w którym niezależnie od przyczyny następuje nagłe zatrzymanie efektywnej pracy serca, co powoduje ustanie krążenia krwi i niedotlenienie narządów oraz tkanek.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa
To zespół zabiegów, których zadaniem lub skutkiem jest przywrócenie podstawowych objawów życia – krążenia krwi oraz oddychania.

AED
Automatyczny defibrylator zewnętrzny (Automated External Defibrylator) jest urządzeniem, które wyzwala impuls elektryczny, który przepływając przez mięsień sercowy powoduje zatrzymanie migotania komór i przywrócenie prawidłowej pracy serca.

Łańcuszek przeżycia
Ratowanie życia wymaga wykonywania pewnych sekwencji działań. Każde z nich wpływa na przeżycie i są to:

1. Wczesne wezwanie pomocy
Prowadzenie resuscytacji wymaga od ratownika użycia sporej siły (wykonywanie uciskania klatki piersiowej). Poszkodowany może wymagać również zastosowania zaawansowanych technik udzielania pomocy (kwalifikowany personel medyczny), dlatego tak ważnym elementem jest szybkie wezwanie pomocy.
2. Wczesne rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO)
Jeżeli dochodzi do nagłego zatrzymania krążenia (serce przestaje pracować) wczesne rozpoczęcie uciskania klatki piersiowej i oddechów ratowniczych może podwoić szansę przeżycia poszkodowanego. Czynności te wykonujemy do czasu przybycia zespołu ratownictwa medycznego.
3. Wczesna defibrylacja
W większości przypadków mechanizmem zatrzymania krążenia są zaburzenia elektryczne. Jedynym skutecznym działaniem jest najszybsze wykonanie defibrylacji elektrycznej. Szansa na wykonanie skutecznej defibrylacji spada o prawie 10% w ciągu każdej minuty od chwili utraty przytomności.
4. Opieka poresuscytacyjna
Po skutecznie prowadzonych czynnościach ratowniczych osoba udzielająca pierwszej pomocy może zwiększyć szanse poprzez systematyczne sprawdzanie stanu poszkodowanego oraz ułożenie osoby nieprzytomnej w pozycji bezpiecznej.

Prawidłowe wzywanie Zespołów Ratownictwa Medycznego

Szybkie i dokładne poinformowanie dyspozytora medycznego o zaistniałym zdarzeniu ma często wpływ na czas jak i sprawniejsze udzielenie pomocy osobie poszkodowanej. Dyspozytor musi być poinformowany szczegółowo o rodzaju zachorowania bądź zdarzeniu (wypadku), wówczas będzie mógł podjąć decyzję o wysłaniu odpowiedniego zespołu. Gdy dzieje się coś dramatycznego, nie należy podnosić głosu ani poganiać dyspozytora, ponieważ nie tylko nie przyspieszy to dotarcia zespołu, ale może to opóźnić czas realizacji.

Najczęściej dzwoniąc po pomoc, dyspozytor sam zada Ci pytania, na które należy odpowiadać:
1. Adres w miejscu zachorowania (dokładny opis miejsca zachorowania)
2. Numer telefonu, z którego dzwonimy (ważny, podczas gdy zespół nie może znaleźć adresu)
3. Co się stało? czy osoba jest przytomna, czy są zachowane parametry życiowe?
4. Dane wzywającego
5. Dane chorego i wiek (ewentualnie na jakie choroby leczony jest chory)
6. W razie wypadku wywiad może być poszerzony o:
- gdzie się zdarzył wypadek (określić w miarę precyzyjnie miejsce, charakterystyczny punkt odniesienia), rodzaj wypadku, ilość jest poszkodowanych, jakie są uszkodzenia ciała, kto wzywa  i numer telefonu
Każdorazowo po wysłaniu zespołu ratownictwa medycznego, dyspozytor medyczny powiadamia  o wypadku Straż Pożarną i Policję. Duża ilość fałszywych wezwań spowodowała ostrożność przy przyjmowaniu wezwań, dlatego nie należy się denerwować gdy dyspozytor chce uzyskać więcej informacji o osobie wzywającej (nr. tel., miejsce z którego dzwonimy itp.)

Bezpieczeństwo i ocena miejsca wypadku
Udzielanie pierwszej pomocy trzeba zacząć od pewnych czynności, które wykonujemy przed podejściem do osoby poszkodowanej. Zrezygnowanie z  tych czynności może doprowadzić do utraty życia ratownika lub/i osoby poszkodowanej. Bezpieczeństwo i ocena miejsca zdarzenia stanowi bardzo ważną część działania na miejscu. Obejmuje ona zabezpieczenie przed kontaktem z wydzielinami ustrojowymi, ocenę miejsca zdarzenia przed ewentualnymi zagrożeniami, liczbę chorych, środków do udzielania pomocy. Każda osoba udzielająca pomocy jest narażona na zakażenie przez płyny ustrojowe poszkodowanego (na miejscu zdarzenia). Nie tylko ze względu na kontakt z krwią ale również dlatego że poszkodowani potrzebują wspomagania oddychania i innych zabiegów gdzie towarzyszą im różne wydzieliny. Zawsze w takich sytuacjach potrzebny jest sprzęt ochrony osobistej. Obowiązkowe jest używanie rękawiczek. Zawsze należy ocenić, czy po wypadku poszkodowani nadal znajdują się w niebezpieczeństwie. W  przypadku zagrożenia pożarem, wodą, substancjami toksycznymi czy zawaleniem się budynku należy natychmiast wynieść ich ze strefy zagrożonej, co nie oznacza że ratownik musi podejmować takie ryzyko sam lecz należy wezwać odpowiednie służby ze sprzętem specjalistycznym (policję, straż pożarną, pogotowie energetyczne i inne). Ratownik musi kierować się rozsądkiem – powinien ratować życie ludzkie, ale nie kosztem własnego.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

PIERWSZA POMOC PRZEDMEDYCZNA W NAJCZĘSTSZYCH PRZYPADKACH

RANY
Ranami nazywamy uraz mechaniczny, powodujący uszkodzenie bądź przerwanie ciągłości skóry i/lub tkanek leżących pod nią. Każda rana powoduje ból, krwawienie i możliwość zakażenia. Każdą ranę pozostawiamy w stanie, w jaki ją zastaliśmy, przykrywając jedynie możliwie szybko jałowym materiałem opatrunkowym. Nie należy usuwać ciał obcych tkwiących w ranie, gdyż zapobiegają krwawieniu.

Najczęściej spotykanymi rodzajami ran są:

Otarcie naskórka. Uszkodzenie powierzchownej warstwy skóry z otwarciem niewielkich naczyń – krwawienie nieznaczne, rana z reguły brudna, ryzyko zakażenia.

Rana cięta. Powstaje na skutek działania przedmiotów ostrych (najczęściej noży). Jest ona zadana poprzez przeciągnięcie ostrza po powierzchni skóry, nie wbicia. Rany cięte mogą być różnej szerokości i głębokości, posiadają gładkie brzegi rany, występuje silne krwawienie z rany.
Rana szarpana
. Ma nierówny kształt, poszarpane brzegi. W głębi rany widać niekiedy strzępy oderwanych tkanek. Rana powstaje w wyniku działania zakrzywionego narzędzia o tępej, kanciastej, zakrzywionej, często zardzewiałej i zabrudzonej krawędzi (hak, drut, siatka, gwóźdź, sęk). Wskutek zakażenia wywołanego przez obecność zniszczonych, obumarłych tkanek rana goi się źle i pozostawia dużą bliznę. Krwawienie jest dość obfite. W przypadku oderwania dużego kawałka skóry, należy go delikatnie przyłożyć na swoje miejsce, opatrzyć i bezzwłocznie udać się do lekarza.

Rana kłuta. Charakteryzuje się bardzo małą powierzchnią widoczną na skórze i poważnymi nieraz uszkodzeniami wewnętrznymi ciała: ścięgna, mięśnie, żyły lub tętnice. Otwór rany jest mały, krwawienie zewnętrzne niewielkie, natomiast krwawienie wewnętrzne może być obfite. Szczególnie groźne są rany w okolicy klatki piersiowej i jamy brzusznej, ze względu na możliwość uszkodzenia narządów wewnętrznych (np. przebicie mięśnia może spowodować uszkodzenie żyły lub tętnicy, czego wynikiem może być wewnętrzny wylew lub krwotok, a przebicie takich narządów jak serce lub wątroba może być przyczyną śmierci).

Rana tłuczona.  To rana powstająca na skutek działania tępego narzędzia o znacznej powierzchni. Jej charakterystyczne cechy to nierówność brzegów otartych z naskórka, nieregularny kształt oraz uszkodzenie otaczających tkanek tj. siniec,  obrzęk. Zazwyczaj rany tłuczone występują w częściach ciała, w których pomiędzy skórą a kością nie ma wystarczającej wyściółki, na przykład na głowie . Z powodu małej ilości tkanki podskórnej nad kośćmi czaszki są one narażone na pęknięcia i złamania.

Rana kąsana. Rana spowodowana ugryzieniem (ukąszeniem) przez zwierzę. Postać zewnętrzna rany jest często odwzorowaniem szczęki zwierzęcia (zespół ran kłutych) lub w niektórych przypadkach jest to rana szarpana.

Rana postrzałowa. Rana  powstająca na skutek działania pocisków z broni palnej lub odłamków pocisków. Oprócz widocznych ran (wlotu i wylotu, ta druga jest większa) rannemu zagraża krwotok, wstrząs, uszkodzenie narządów wewnętrznych, zakażenie Nawet pozornie mała rana postrzałowa łączy się z rozległymi uszkodzeniami otaczających tkanek.

 

                                                            Wlot                                                 Wylot

Gojenie się ran
Można podzielić na dwa okresy. W pierwszym odbywa się oczyszczanie ubytku, a w drugim - odbudowa rany. W ranach ciętych pierwszy okres gojenia się ran jest bardzo krótki. Jeśli brzegi rany zostaną zbliżone to goi się ona w ciągu tygodnia. Zaopatrzenia chirurgicznego takiej rany można dokonać w ciągu 6-8 h od zranienia. Taki przebieg gojenia nazywamy gojeniem przez rychłozrost. Gdy istnieje ubytek tkanek lub w ranie znajdują się ciała obce lub tkanki martwe - takiej rany nie zszywa się, lecz pozostawia do samoistnego wygojenia, wówczas gojenie polega wpierw na oczyszczeniu się rany, a następnie na wypełnieniu tkanką łączną. Gojenie takie nazywamy gojeniem przez ziarninowanie. W okresie oczyszczania  rana jest obrzęknięta zaczerwieniona i cieplejsza. Pojawia się płynna wydzielina która stopniowo zmienia się w żółtą ropę, zmiażdżone tkanki czernieją a później żółkną. Czas gojenia się rany zależy od wielu czynników - rodzaju rany, rozmiarów rany, ciał obcych, również warunki odpływu wydzieliny mają duży wpływ na przebieg gojenia się rany (dreny) oraz lokalizacji. Czynnikiem bardzo opóźniającym gojenie się rany jest zakażenie. Brzegi rany nie mogą się zrastać dopóki miejscowe zakażenie nie zostanie opanowane. Obecność tkanki martwiczej również uniemożliwia gojenie się rany. Niedostateczne ukrwienie obszaru rany może również utrudniać gojenie.

Postępowanie
Każda rana wymaga odpowiedniego zaopatrzenia. Bez względu na rodzaj rany istnieją ogólne zasady postępowania przy tego typu obrażeniach.
- natychmiastowe zaopatrzenie rany (np. jałowa gaza przymocowana opaską podtrzymującą)
- uwolnienie okolicy rany z ubrania tak, aby w późniejszym postępowaniu nie było już takiej konieczności (np. rozcięcie rękawa czy nogawki, wycięcie kawałka materiału
- ocena stanu ogólnego poszkodowanego, gdyż w przypadku silnie krwawiących ran zawsze istnieje ryzyko pogorszenia się jego stanu,
- ucisk bezpośredni miejsca krwawienia opatrunkiem i kontrola ukrwienia,
- uniesienie kończyny, gdyż czasem samo uniesienie do góry kończyny powoduje ustąpienie krwawienia.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

KRWOTOK
Jest to gwałtowna utrata krwi na skutek: urazów mechanicznych - uderzenie; złamania. Krwotok może być zewnętrzny, spowodowany raną otwartą lub wewnętrzny, kiedy krew nie znajduje ujścia poza organizm. Przykładem krwotoku wewnętrznego jest wylew krwi do mózgu. Możemy wspomnieć również o krwotoku mieszanym, kiedy źródło krwotoku znajduje się wewnątrz organizmu, a krew wypływa na zewnątrz, np. krwotok z nosa.

Krwotoki możemy podzielić na:
- żylne - jeśli uszkodzona zostaje żyła, wypływająca krew ma barwę ciemnoczerwoną, płynie wolno jednostajnie
- tętnicze - jeśli zostaje uszkodzona tętnica, krew wypływa pulsującym strumieniem, jest barwy jasnoczerwonej
-  z naczyń włosowatych - przejawia się sączeniem na powierzchni rany.

Nagłe krwotoki, pociągające za sobą szybką utratę krwi, mogą doprowadzić do wstrząsu krwotocznego, a nawet śmierci. Ogólne objawy krwotoku: bladość powłok ciała, przyspieszone tętno, spadek ciśnienia, osłabienie,  zimny pot, niepokój.

Postępowanie
Zapewniamy poszkodowanemu komfort termiczny i psychiczny. Poszkodowanego należy ułożyć w pozycji leżącej lub pozycji przeciwwstrząsowej (w przypadku dużych krwotoków), jeżeli krwawienie dotyczy kończyny - unosimy ją, powyżej poziomu serca, stosujemy ucisk doraźny na ranę lub na najbliższą tętnicę doprowadzającą krew do rany. Zakładamy jałowy opatrunek uciskowy.

 

 

Opaska uciskowa - (nie mylić z opatrunkiem uciskowym). Używana jest tylko w ostateczności, najczęściej przy amputacjach kończyn i zmiażdżeniach, gdy krwawienie jest bardzo silne. Opaski uciskowej nie wolno zakładać na kończynach poniżej łokci i kolan oraz na tułowiu, szyi i głowie. Stosujemy szeroki bandaż.

Krwotoki są bardzo niebezpieczne dla organizmu ponieważ krew zaopatruje w tlen i substancje odżywcze całe ciało człowieka. Narządy najszybciej reagują na niedotlenienie, a narządem szczególnie wrażliwym na niedotlenienie jest mózg. Stąd też zmiany objętości krwi krążącej, a szczególnie nagła utrata dużej ilości krwi w krótkim czasie, szybko prowadzą do objawów wstrząsu. 

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

STŁUCZENIE
Jest to uszkodzenie ciała będące tępym urazem skóry i tkanki podskórnej, mięśni, kości, miękkich tkanek okołostawowych, nerwów czy naczyń krwionośnych w wyniku zewnętrznego urazu mechanicznego (np. upadek, uderzenie, pobicie, intensywny ucisk). Do najczęstszych postaci kontuzji układu ruchu należy stłuczenie, w którym następuje wynaczynienie krwi w postaci krwiaka podskórnego.
Objawami są obrzęk (spuchnięcie) stłuczonej okolicy - wynika głównie z uszkodzenia tkanek podskórnych; bolesność samoistna i uciskowa; wylewy (podbiegnięcia) krwawe w miejscu uszkodzenia naczyń krwionośnych – krwiaki zwane popularnie siniakami; upośledzenie funkcji obszaru objętego stłuczeniem; podniesiona wrażliwość na dotyk w miejscu stłuczenia; otarcie naskórka – możliwe, ale nie występujące w każdym przypadku.

Postępowanie:
Na stłuczoną okolicę należy nałożyć zimny okład (lód nie powinien być przykładany bezpośrednio na skórę - grozi odmrożeniem), oprócz zabezpieczenia przed powiększeniem urazu stawu da to dodatkowo efekt przeciw bólowy (doustne środki p/bólowe działają słabo). Należy rozważyć poradę lekarska w przypadku dużych obrzęków, zastosowanie leczenia fizjoterapeutycznego zmniejsza objawy urazu oraz skraca czas powrotu do pełnej ruchomości.

 

  ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

SKRĘCENIE
Uraz polegający na przekroczeniu fizjologicznego zakresu ruchu w stawie. Na skutek skręcenia może dojść do uszkodzenia torebki stawowej, więzadeł, chrząstki stawowej, a niekiedy także uszkodzenia fragmentów kostnych.
Objawami są ból, ograniczenie ruchów i powstanie krwiaka wewnętrznego albo na zewnątrz, ból nasilający się przy ruchu w stawie. Obraz skręcenia przypomina złamanie, dlatego przy udzielaniu pierwszej pomocy każdy uraz w okolicy stawu powinno się traktować podobnie jak złamanie. Uszkodzony staw unieruchamia się, w żadnym wypadku nie wolno poruszać stawu lub usiłować go nastawić. Staw unieruchamia się w zależności od okolicy, postępując jak przy złamaniu kości.

Postępowanie:
Skręcony staw należy unieruchomić, można nałożyć zimny okład, oprócz zabezpieczenia przed powiększeniem urazu stawu da to dodatkowo efekt przeciw bólowy (doustne środki p/bólowe działają słabo). Konieczna jest fachowa porada lekarska, bo choć przy niewielkich skręceniach nieobciążonych stawów można liczyć na to, że zagoi się samo, to po rozerwaniu np. więzadeł w kolanie niezbędny okazać się może zabieg operacyjny.

 

  ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZWICHNIĘCIE
Uraz polegający na przekroczeniu fizjologicznego zakresu ruchu w stawie oraz dodatkowo przemieszczeniu się kości względem siebie  w stawie. Objawami są ból, ograniczenie ruchów i zniekształcenie w stawie, ból nasilający się przy ruchu w stawie. Uszkodzony staw unieruchamia się, w żadnym wypadku nie wolno poruszać stawu lub usiłować go nastawić.

Postępowanie:
W tym przypadku konieczne jest unieruchomienie, dodatkowo efekt przeciw bólowy (doustne środki p/bólowe działają słabo). Konieczna jest fachowa porada lekarska, zwichnięcie wymaga zabiegu nastawienia, oraz stabilizacji w opatrunku gipsowym.

 

 

    ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZŁAMANIE
Złamania to przerwanie ciągłości kości po zadziałaniu urazu przekraczającego granice elastyczności tkanki kostnej. Do najczęstszych przyczyn złamań należą uderzenia, zmiażdżenia, upadki, zgniecenia i postrzały. Na miejscu wypadku należy przede wszystkim ustalić, czy mamy do czynienia ze złamaniem otwartym, czy tez zamkniętym. Przy złamaniu zamkniętym nie stwierdza się widocznej rany w okolicy miejsca złamania, odmiennie niż w przypadku złamania otwartego. Do cech złamania należą:  zniekształcenie kończyny w miejscu urazu, nieprawidłowe jej ustawienie, lub patologiczna ruchomość, której oczywiście nie wolno prowokować. Innymi cechami złamania są: bolesność i obrzęk, ograniczenie ruchomości lub jej zniesienie.

Rodzaje złamań:
- proste gdy dochodzi do uszkodzenia tylko kości,
- powikłane - gdy oprócz kości uszkodzeniu ulegają też inne tkanki, np. nerwy lub naczynia krwionośne
- wieloodłamowe, gdy kość łamie się na wiele części

Postępowanie

Złamania kości kończyn górnych
Przystępując do udzielania pomocy poszkodowanemu należy: zabezpieczyć miejsce wypadku, ocenić rozległość urazu i poprosić poszkodowanego aby zdrową dłonią podparł złamaną rękę, - Jeśli złamanie jest otwarte, to w miejscu rany należy założyć opatrunek osłaniający i umocować go do zdrowej skóry, ułożyć złamaną rękę na np. deseczce i założyć temblak wykonany z chusty trójkątnej, szalika, okryć poszkodowanego, kontrolować czynności życiowe.
Unieruchomienie uszkodzonego stawu polega na unieruchomieniu dwóch sąsiadujących ze sobą kości.

Urazy kończyn dolnych
Złamana noga zwykle bywa wykręcona lub podwinięta, należy wtedy zastosować unieruchomienie obłożeniowe. W tym celu uszkodzoną kończynę stabilizuje się jakimś przedmiotem np. deseczką, nartą. Trzeba pamiętać o zachowaniu szczególnej ostrożności podczas poruszania złamaną kończyną - najlepiej w ogóle tego unikać.

Urazy obojczyka
Obojczyk jest jedną ze składowych stawu barkowego. W przypadku złamania tej kości pomoc polega na unieruchomieniu obojczyka. Poszkodowany prawdopodobnie ułoży rękę w poprzek klatki piersiowej, sięgając dłonią do przeciwległego obojczyka, należy wtedy: przełożyć chustę pod ręką, najdłuższym brzegiem ku górze, związać końce chusty na przeciwległym ramieniu. Prawidłowo założony temblak powinien unieruchomić rękę w pozycji zmniejszającej napięcie w okolicy złamanego obojczyka.

Urazy żeber
Złamanie żeber występuje najczęściej wskutek bezpośredniego urazu. Charakterystyczną cechą takiego złamania jest ostry (występujący w miejscu zranienia) ból, nasilający się przy oddychaniu, płytki oddech i przyjęta przez poszkodowanego pozycja. Poszkodowanego transportuje się w pozycji półsiedzącej. Rękę po uszkodzonej stronie należy unieruchomić, natomiast pod kolana należy podłożyć zrolowany koc, aby zapobiec przesuwaniu się nóg.

Urazy miednicy
Jest to uraz zagrażający życiu poszkodowanego, bardzo skomplikowany i wymagający szczególnej ostrożności podczas udzielania pierwszej pomocy. Poszkodowanego nie należy przemieszczać.      W pierwszej pomocy stosuje się unieruchomienie ułożeniowe. W tym celu pod kolana podkłada się zrolowany koc, a okolice lędźwi wypełnia się tkaniną.

Urazy kręgosłupa
Do uszkodzenia kręgosłupa dochodzi najczęściej w wypadkach motocyklowych i samochodowych, przy upadkach z wysokości oraz skokach do wody i dlatego u ofiar tych wypadków należy zawsze podejrzewać tego typu urazy. Uszkodzenie kręgosłupa szyjnego należy też podejrzewać u każdego chorego nieprzytomnego, ofiary wymienionych wyżej wypadków oraz osoby, która doznała jedynie wstrząśnienia mózgu bez uszkodzeń skóry i kości czaszki. W przypadkach urazów kręgosłupa z uszkodzeniem rdzenia kręgowego istnieje możliwość wystąpienia porażenia kończyn. Zawsze przy udzielaniu pierwszej pomocy obowiązuje takie postępowanie, jak gdyby rannemu groziło w każdej chwili uszkodzenie rdzenia.

Główną zasadą przy udzielaniu pomocy w przypadkach urazu kręgosłupa lub tylko przy podejrzeniu, że taki uraz nastąpił, jest stabilizacja głowy oraz kręgosłupa szyjnego. Pod żadnym pozorem nie wolno unosić go za głowę i biodra, czy barki i biodra, gdyż powoduje to nadmierne wygięcie kręgosłupa, mogące doprowadzić do ucisku na rdzeń kręgowy. Niedopuszczalne jest sadzanie czy stawianie chorego. Jeżeli przy wynoszeniu chorego z miejsca, gdzie uległ wypadkowi, nie można użyć nawet prowizorycznych noszy, wówczas należy przestrzegać, aby chory zachował pozycję leżącą - najbezpieczniejsze jest wyciąganie go za ręce lub nogi, co zapewnia naturalne ustawienie kręgosłupa. Takie ustawienie kręgosłupa musi być bezwzględnie zachowane przy przenoszeniu chorego na nosze, którą to czynność powinno wykonywać kilka osób, podtrzymujących choremu głowę, kark, klatkę piersiową, okolicę lędźwiową oraz miednicę i uda.

Złamania kości wymagają specjalistycznego leczenia i należy wezwać pomoc medyczną.

   ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

OPARZENIA
Jest to uszkodzenie tkanek powstałe w wyniku działania czynników termicznych, chemicznych, promieniowania lub prądu elektrycznego. Prowadzi do martwicy tkanek i utraty płynów ustrojowych, w skutek zwiększonej przepuszczalności naczyń.

Podział oparzeń ze względu na przyczynę:
Oparzenia termiczne – spowodowane są  wysoką temperaturę. Powstają w wyniku bezpośredniego kontaktu z płomieniami, gorącymi płynami, gazami lub gorącą powierzchnią.
Oparzenia chemicznespowodowane są przez kontakt ze stężonymi kwasami, zasadami lub związkami organicznymi (np. fenolami), które mogą występować nie tylko w postaci płynnej  ale również stałej lub gazowej.
Oparzenia elektrycznepowstają w wyniku przepływu prądu elektrycznego przez ciało. Źródłem prądu może być domowa lub przemysłowa instalacja elektryczna, piorun lub nagromadzenie bardzo dużego ładunku statycznego.
Oparzenia radiacyjne – są wynikiem działania promieniowania np. słonecznego lub radioaktywnego. Mogą objawić się bezpośrednio po napromieniowaniu lub z opóźnieniem.

Stopnie oparzeń:
I stopień
– powierzchowne
II stopień – niepełnej grubości skóry 
III stopień – pełnej grubości skóry
IV stopień – dotyczy głębszych struktur   

Postępowanie
Podstawowym działaniem jest chłodzenie tkanek przez polewanie miejsca poparzonego czystą, zimną, najlepiej bieżącą wodą, przez ok. 15 min dużą powierzchnię lub do ustąpienia bólu małą powierzchnię. Po zakończeniu schładzane miejsce oparzenia zabezpieczamy jałowym opatrunkiem lub hydrożelem. Jeżeli to możliwe należy usunąć pierścionki, kolczyki, które w późniejszym terminie na skutek obrzęku nie dadzą się ściągnąć.
Poszkodowanego należy chronić przed urazami powtórnymi, w przypadku bardzo rozległych oparzeń należy wezwać zespół ratownictwa medycznego.

UWAGA! PRZY ZAOPATRYWANIU OPARZEŃ NIE WOLNO
Zrywać odzieży, która przykleiła się do skóry, dotykać ran oparzeniowych, opatrywać  niejałowymi materiałami (np. chusteczkami higienicznymi, watą), smarować miejsca oparzonego takimi środkami, jak różnego rodzaju maści, kremy, tłuszcz, białko jaja kurzego, spirytus, ani używać żadnych innych tzw. domowych sposobów, nakłuwać lub przebijać samodzielnie pęcherzy.

   ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

STANY NAGŁE ZAGRAŻAJĄCE ŻYCIU
W wielu przypadkach ludzie nie udzielają pierwszej pomocy, ponieważ nie posiadają wiedzy i umiejętności, które pozwalałyby im na skuteczne działanie, kierują się lękiem czy nie zaszkodzą. Nic bardziej mylnego, pierwsza pomoc jest bezcenna - dla ofiary liczą się minuty. W chwili zagrożenia to w Twoich rękach - świadka zdarzenia, leży życie poszkodowanego. Warto przełamać się, aby móc powiedzieć sobie - zrobiłem wszystko co w mojej mocy?

NAPAD DRGAWEK
Najczęściej napad drgawek związany jest z jednostką chorobową jaka jest padaczka - to choroba charakteryzująca się nawracającymi zaburzeniami czynności mózgu, najczęściej w formie napadów utraty przytomności z drgawkami lub bez nich. Napad drgawek wiąże się z drgawkami, szczękościskiem i ślinotokiem oraz następuje bezwiedne oddanie moczu. W wielu przypadkach z ust wydobywa się czerwono podbarwiona piana, a chory sinieje i (bardzo często) traci przytomność.

Postępowanie
W wyniku upadku chory może doznać urazów mechanicznych, dlatego też należy ochraniać szczególnie głowę i kręgosłup przed urazami, odsunąć wszystkie przedmioty, o które poszkodowany mógłby zrobić sobie krzywdę. Głowę poszkodowanego należy ułożyć na czymś miękkim. Istotnym jest także nie powstrzymywanie drgawek na siłę. Choremu należy rozpiąć kołnierzyk koszuli i w celu ułatwienia oddychania. Podkreślenia wymaga również fakt, iż nie wolno wkładać poszkodowanemu niczego między zęby! Nie wolno także siłą otwierać zaciśniętych szczęk oraz podawać płynów do picia. Po ataku drgawki należy udrożnić drogi oddechowe, zaopatrzyć ewentualne urazy, ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej (po 2-4 minutach może nastąpić sen ponapadowy lub stan zaburzenia świadomości). Warto pamiętać, że jeśli kilka ataków powtarza się w krótkim odstępie czasu, jest to stan padaczkowy. Do poszkodowanego, którego nie znamy, lub u którego występuje stan padaczkowy należy wezwać zespół ratownictwa medycznego.

  ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

DRGAWKI GORĄCZKOWE U DZIECI
Są to drgawki występujące u dzieci pomiędzy 6 miesiącem życia a 5 rokiem życia, pojawiające się w czasie gorączki powyżej 38,5 0C nie związanej z ostrą chorobą dotyczącą ośrodkowego układu nerwowego. Objawy są podobne do drgawek padaczkowych.

Postępowanie
Jeżeli wystąpił napad drgawek należy pilnie wezwać zespół ratownictwa medycznego. Dziecko powinno być ułożone w pozycji zabezpieczającej drożność dróg oddechowych (tzw. pozycja bezpieczna). Po sprawdzeniu, że dziecko oddycha i ma prawidłową akcję serca należy czekać na pomoc. Podstawową metodą zapobiegania nawrotom drgawek jest niedopuszczanie do nadmiernego wzrostu temperatury przy infekcji poprzez stosowanie leków przeciwgorączkowych i okładów ochładzających.

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

OMDLENIE
Jest to krótkotrwała utrata przytomności spowodowana niedostatecznym dopływem krwi do mózgu, nagłym odpływem lub też niewystarczają­cym jej utlenowaniem. Omdlenie jest przeważnie następstwem obniżenia ciśnienia tętniczego i w konsekwencji - osłabienia czynności narządu krążenia. Omdlenie bywa niekiedy poprzedzone uczuciem ogólnego osłabienia lub zawrotami głowy; w innych przypadkach występuje zupełnie nagle. Wspomniane zaburzenie może występować często w wyniku niepożądanej reakcji psychicznej. Omdlenia mogą występować w różnego rodzaju okolicznościach.

Postępowanie
Przy zetknięciu się z chorym nieprzytomnym, podejrzanym o omdlenie, należy najpierw ocenić, czy dana osoba oddycha czy nie. Jeśli oddycha, to należy: wynieść poszkodowanego z pomieszczeń ciasnych, dusznych, zatłoczonych lub zapewnić mu dopływ świeżego powietrza w miejscu, w którym zemdlał (przez pootwieranie okien, drzwi itp.). Ułożyć chorego w takiej pozycji, aby głowa spoczywała nieco niżej niż tułów i nogi. Rozluźnić wszelkie części garderoby, które wskutek dopasowania i zapięcia wywierają ucisk i utrudniają swobodne krążenie krwi lub oddychanie. Unieść nogi zemdlonego dość wysoko ku górze na kilkanaście sekund (dla zwiększenia dopływu krwi do mózgu, przez jej przemieszczenie się z uniesionych kończyn dolnych).

Zazwyczaj omdlenie mija po wykonaniu tych czynności. Jeżeli jednak nie spowodują one odzyskania przytomności, trzeba podjąć dalsze zabiegi ratownicze oraz wezwać zespół ratownictwa medycznego.

Przyczyną większości przypadków omdleń lub krótkotrwałych utrat przytomności jest nagły spadek ciśnienia tętniczego krwi. Nie wolno bezwzględnie pacjentowi podawać nitrogliceryny, gdyż preparaty te w szybki sposób obniżają ciśnienie.

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ
Ból w klatce piersiowej szczególnie występujący nagle lub po wykonaniu wysiłku fizycznego może świadczyć o ostrym zespole wieńcowym.  OZW jest to upośledzenie zaopatrywania w krew mięśnia sercowego wskutek niewydolności wieńcowej, której następstwem jest mniej lub bardziej rozległe zniszczenie tkanek ściany serca. Najczęstszą przyczyną, obok powstania skrzepów, jest miażdżyca tętnic wieńcowych a co za tym idzie zamknięcie jednej z tętnic wieńcowych okalających serce.
Do objawów należą: nagły, kłujący ból w okolicy mostka; wrażenie ciasnoty w klatce piersiowej; często promieniowanie bólu przez lewe ramię aż do małego palca, niepokój, strach przed śmiercią; chłodna, blada skóra, zimny pot; czasem nudności i wymioty.

Postępowanie
Właściwie nie istnieją metody pierwszej pomocy przy zawale serca. Decydująca w takich przypadkach jest szybka fachowa pomoc medyczna. W oczekiwaniu na kwalifikowaną pomoc, chorego należy ułożyć w pozycji odciążającej serce, tzn. z lekko podwyższonym tułowiem. Bardzo ważne jest ułatwienie choremu oddychania. Dlatego należy mu rozluźnić krępujące części garderoby. Ważną rolę odgrywa także uspokajanie chorego, gdyż zawałowi serca towarzyszy silny niepokój i strach przed śmiercią, które dodatkowo pogarszają jego i tak już bardzo ciężki stan. W przypadku zatrzymania krążenia należy postępować zgodnie z algorytmem BLS.

Dyspozytor medyczny może telefonicznie po zebraniu wywiadu polecić podanie choremu preparatu Polopiryny (kwas acetylosalicylowy) w dawce 300 mg - 1 tabletka doustnie do wypicia lub pogryzienia. Podając do wypicia należy tabletkę rozpuścić w ½ szklanki wody. Przeciwskazaniem do podania leku jest uczulenie.

WAŻNE
Niestety zawał serca może się powtórzyć, dlatego pacjenci po pierwszym ataku otrzymują środki z nitrogliceryną do zastosowania w nagłych przypadkach. W razie interwencji, ratownik powinien sprawdzić, czy chory nie ma ich przy sobie. Przed podaniem należy zawsze bezwzględnie dokonać pomiaru ciśnienia tętniczego krwi. Nitrogliceryny nie należy podawać przy ciśnieniu poniżej 100 mmHg, gdyż grozi to szybkim jego obniżeniem.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

KRWAWIENIE, KRWOTOK Z NOSA
Jest to gwałtowna utrata krwi na skutek: urazów mechanicznych - uderzenie; złamania, zapalenia zatok, polipów nosa, nadciśnienia tętniczego, miażdżycy naczyń, nadmiernego wysiłku fizycznego przyjmowania leków zaburzających krzepniecie krwi (polopiryna, aspiryna).

Postępowanie
Należy posadzić  poszkodowanego z głową lekko pochyloną do przodu. Nie należy  odchylać głowy do tyłu ponieważ powoduje to spływanie krwi do tchawicy i gardła – może spowodować wymioty, poza tym przy nisko ułożonej głowie krwawienie się nasila. Poinformować poszkodowanego aby oddychał ustami, polecamy poszkodowanemu oczyścić nos (wydmuchać zawartość nosa). Uciskamy nos tuż poniżej części kostnej. Do czoła i karku przykładamy zimne okłady. Jeżeli krwotok jest masywny, nie ustępuje po zastosowaniu wyżej wymienionych środków (trwa dłużej niż 30 minut), doszło do urazu głowy i/lub szyi lub gdy u poszkodowanego występują zaburzenia świadomości należy natychmiast wezwać zespół ratownictwa medycznego.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZATRUCIE TLENKIEM WĘGLA
Zatrucie tlenkiem węgla ze względu na jego bezwonny i bezsmakowy charakter jest trudne do wykrycia bez specjalnych przyrządów. Tlenek węgla powstaje w procesie spalania i fermentacji, która przebiega w warunkach z niską zawartością tlenu. Do zatrucia dochodzi najczęściej przypadkowo wskutek wdychania gazów spalinowych (w przemyśle, gazowniach itd.), prób samobójczych przez wdychanie spalin samochodowych. CO może być również produktem spalania gazu ziemnego. Stopień zatrucia zależy od czasu ekspozycji na tlenek węgla, jego stężenia we wdychanym powietrzu oraz od objętości powietrza którą wdychamy w ciągu każdej minuty.

Do objawów należą (zależnie od ilości wchłoniętego tlenku węgla, wieku, masy ciała, stężenia hemoglobiny: przymglenie świadomości, niepamięć wsteczna, zaburzenia wzrokowe, zawroty i bóle głowy, uczucie odurzenia, nudności, jasnoczerwone zabarwienie skóry, wymioty przy wysokim stężeniu: utrata przytomności, napady drgawek toniczno-klonicznych, hipowentylacja, sinica, wstrząs. Rozpoznanie można ustalić na podstawie danych zebranych w typowym wywiadzie. Należy jednak pamiętać, że w przypadkach zatrucia samobójczego może współistnieć zatrucie tlenkiem węgla i środkami nasennymi lub innymi związkami. Należy wykluczyć dodatkowe obrażenia i inne zatrucia

Postępowanie
Udzielanie pierwszej pomocy osobie u której doszło do zatrucia tlenkiem węgla polega na:  zapewnieniu własnego bezpieczeństwa, wyniesieniu osoby ratowanej z pomieszczenia, w którym występuje CO, umożliwieniu dopływu świeżego powietrza, w razie utraty przytomności ułożenie w pozycji bezpiecznej, ochronie ratowanego przed wyziębieniem, w przypadku zatrzymania krążenia podjęcie resuscytacji, wezwaniu zespołu ratownictwa medycznego.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

PORAŻENIE PRĄDEM
Powszechne stosowanie energii elektrycznej we wszystkich dziedzinach techniki i w życiu codziennym niesie oprócz wielu korzyści również wiele zagrożeń, zarówno dla człowieka, jak i dla jego środowiska pracy i życia. Niewłaściwie eksploatowane urządzenia elektryczne mogą powodować porażenia, awarie, pożary i wybuchy.

Do objawów należą: ból, poparzenia skóry, zaburzenia w oddychaniu, utrata przytomności, zatrzymanie krążenia.

Postępowanie
Nie wolno dotykać osoby porażonej prądem, zanim nie odłączy się jej od źródła prądu. Odłącz bezpieczniki (korki), wyjmij z gniazdka wtyczkę urządzenia elektrycznego, które spowodowało porażenie. Jeżeli odłączenie źródła prądu nie jest możliwe do wykonania lub jest zagrożeniem dla udzielającego pomoc, wezwij specjalistyczna pomoc. Sprawdź stan poszkodowanego: Czy jest przytomny, czy oddycha, wezwij zespół ratownictwa medycznego. Jeśli poszkodowany nie oddycha przystąp do resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha, ułóż go w pozycji bezpiecznej. Załóż ewentualny opatrunek na oparzone miejsce. Zostań z poszkodowanym do czasu przybycia kwalifikowanej pomocy i przejęcia opieki na poszkodowanym.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

TONIĘCIE
To śmierć w następstwie przerwania dostarczania tlenu do mózgu na skutek niemożności oddychania w wodzie. W 10-20% przypadków przyczyną śmierci bywa reakcja paniki, która powodować może skurcz krtani utrudniający dopływ powietrza do płuc i śmierć bez aspirowania wody do płuc.

Postępowanie
Udzielanie pomocy rozpoczynamy od oceny bezpieczeństwa własnego (wejście do wody), wezwania pomocy. Pierwsza pomoc polega na stabilizacji kręgosłupa szyjnego, połączonego z równoczesnym udrożnieniem dróg oddechowych i oceną oddechu. Przy udrażnianiu dróg oddechowych u nieprzytomnego należy pamiętać o oczyszczeniu jamy ustnej z zanieczyszczeń (rośliny, wymiociny). Nie wolno wykonywać jakichkolwiek manewrów głową - ryzyko uszkodzenia rdzenia kręgowego. Z tego samego powodu udrażniając drogi oddechowe nie odchyla się głowy poszkodowanego ku tyłowi, tylko unosi się żuchwę.  W przypadku utonięcia przy braku oddechu – wykonuje się 5 wdechów ratowniczych. Resuscytację podejmujemy nawet w przypadku gdy poszkodowany prezentuje objawy śmierci klinicznej i ma obniżoną temperaturę ciała - hipotermia daje większe szanse na przeżycie. Po wyciagnięciu z wody konieczne jest także ogrzanie poszkodowanego oraz stabilizacja kręgosłupa szyjnego.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

WYPADKI KOMUNIKACYJNE

To zdarzenia w ruchu drogowym, w których uczestniczą pojazdy, kończące się ofiarami (nierzadko śmiertelnymi); w przypadku gdy nie ma ofiar w ludziach, a szkody są tylko materialne – mamy do czynienia z kolizją drogową. Często w wypadkach uczestniczą także piesi, rowerzyści i inni użytkownicy drogi. Najczęstsze przyczyny wypadków to nadmierna prędkość, nieprzestrzeganie pierwszeństwa przejazdu, nieprawidłowe przejeżdżanie przejść dla pieszych i nieostrożne wchodzenie na jezdnie pieszych lub nietrzeźwość kierowców.

 

Postępowanie

Zatrzymaj się w miejscu bezpiecznym tak aby nie utrudniać ruchu innym pojazdom. Zadbaj o własne bezpieczeństwo - nie będziesz mógł pomóc innym, jeśli sam zostaniesz poszkodowanym. Zabezpiecz miejsce wypadku - ustaw trójkąt ostrzegawczy. Jeżeli masz pewność, iż sytuacja nie stwarza zagrożenia dla Ciebie - udziel pomocy poszkodowanym.

W udzielaniu pierwszej pomocy należy zachować pewną kolejność. Ocenę zaczyna się od osób nie wzywających pomocy, gdyż mogą być one nieprzytomne. Po podejściu do ofiary wypadku należy sprawdzić stan świadomości w pozycji zastanej. Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny należy wołać o pomoc, następnie sprawdzamy oddech udrażniając drogi oddechowe (patrz rozdział resuscytacja dorosłych). Jeżeli rozpoznamy brak oddechu oraz brak oznak zachowanego krążenia TYLKO w tym przypadku należy niezwłocznie chorego wyciągnąć na zewnątrz pojazdu.  Jeżeli  nie jest to możliwe RKO należy wykonywać w pojeździe.

U poszkodowanych z zachowanym oddechem i krążeniem należy rozważyć utrzymywanie drożności dróg oddechowych oraz stabilizację kręgosłupa szyjnego do czasu przybycia kwalifikowanej pomocy.

Do każdego poszkodowanego trzeba wyznaczyć jedną z obecnych osób, a swoją uwagę poświęcić następnym, tj. osobom, które tracą krew (należy ucisnąć miejsce krwawienia). Następna kategoria ofiar wymagających doraźnego działania to osoby uskarżające się na duszność, z trudem nabierające powietrze do płuc oraz z widocznymi urazami. W ostatniej kolejności należy zająć się osobami z drobniejszymi uszkodzeniami, osobami przestraszonymi (co często mylnie nazywane jest „szokiem” lub „wstrząsem”) i uskarżającymi się tylko na ból. Ważne jest uspokojenie poszkodowanych i zapewnienie, że wkrótce nadejdzie pomoc.

  

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

NAGŁE ZATRZYMANIE KRĄŻENIA
Jest to stan, w którym niezależnie od przyczyny następuje nagłe zatrzymanie efektywnej pracy serca, co powoduje ustanie krążenia krwi i niedotlenienie narządów oraz tkanek.

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO-ODDECHOWA
Celem resuscytacji krążeniowo-oddechowej i intensywnego podtrzymywania akcji serca jest „ocalenie serc zbyt dobrych, aby umrzeć", po to, by zabezpieczyć mózg przed utratą zdolności do życia.

RESUSCYTACJA DOROSŁYCH - podstawowe zabiegi ratujące życie (postępowanie zgodnie z algorytmem BLS, BLS-AED)
RESUSCYTACJA DZIECI - podstawowe zabiegi ratujące życie (postępowanie zgodnie z algorytmem BLS
)

CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH
Najczęściej spotykanym przypadkiem jest zachłyśnięcie, czyli dostanie się ciała obcego do tchawicy. Ma to miejsce bardzo często podczas rozmowy przy jedzeniu. Od razu wyzwala się naturalny odruch obronny organizmu w postaci kaszlu.

POSTĘPOWANIE U DOROSŁYCH - podstawowe zabiegi (postępowanie zgodnie z algorytmem FBAO)
POSTĘPOWANIE U DZIECI - podstawowe zabiegi (postępowanie zgodnie z algorytmem FBAO
)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZAGROŻENIA ZWIĄZANE Z UDZIELANIEM PIERWSZEJ POMOCY
Ważne jednak, aby ratując życie czy zdrowie innych mieć pewność własnego bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo ratownika, jak i poszkodowanego są najważniejsze w trakcie udzielania pomocy! Wentylacja metodą usta – usta bez odpowiedniego zabezpieczenia wiąże się z ryzykiem przeniesienia chorób zakaźnych takich jak: wirusowe zapalenie wątroby typu C, gruźlica, SARS, itp. Ryzyko zakażenia oraz niechęć do bezpośredniego kontaktu ze skórą i drogami oddechowymi obcego człowieka powodują, iż wiele osób - świadków wypadku drogowego nie podejmuje działań resuscytacyjnych.  Ryzyko zakażenia można jednak znacznie zmniejszyć poprzez zastosowanie maski twarzowej z wysokiej jakości filtrem i zastawką jednokierunkową, zapobiegającą transmisji bakterii od poszkodowanego w trakcie wentylacji metodą usta – usta. Posiadając taki mini zestaw ratunkowy (w skład którego obok samej maseczki resuscytacyjnej wchodzą rękawiczki ochronne i chusteczka dezynfekująca), osoby będące świadkiem wypadku drogowego łatwiej i szybciej podejmą decyzję o  udzieleniu pierwszej pomocy medycznej poszkodowanym, niejednokrotnie ratując im zdrowie, a nawet życie. Dlatego też, taki zestaw pierwszej pomocy powinien, być niezbędnym elementem wyposażenia każdego samochodu osoby mającej stosowną wiedzę i umiejętności w posługiwaniu się nim.

 

Strona głównado góry
© 2003-2019 Ratownik Medyczny | Design by JP |